خسرو علیکردی، زندانی سیاسی سابق و وکیل باسابقه حقوق بشر، در مشهد درگذشت. او وکالت دهها زندانی سیاسی از جمله خانوادههای دادخواه را بر عهده داشت و نقشی مهم در دفاع از قربانیان نقض حقوق بشر ایفا کرد.
نیویورکتایمز در گزارشی درباره وضعیت آزادیهای اجتماعی در ایران، نوشت: جوانان سراسر ایران در ماههای اخیر پیشگام دگرگونی چشمگیر هنجارهای اجتماعی بودهاند؛ «ما نسل جوانِ بیهراسی داریم که دارد تابوها را میشکند.»
معصومه احمدی، مادر محمد قبادلو، معترض اعدامشده در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» از آسیب به سنگ مزار و عکس فرزندش خبر داد و گفت مسئولان جمهوری اسلامی با وجود دوربینهای مداربسته پاسخگو نیستند.
ایران وایر در سومین سالگرد کشتهشدن خالق «خدای رنگین کمان»، «کیان پیرفلک»، کودک ۱۰ سالهای که شامگاه ۲۵ آبان ۱۴۰۱ در جریان اعتراضات زن، زندگی، آزادی در شهر ایذه، بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان باخت، ایرانوایر به اطلاعات تازهای دست یافته که ابعاد و جزییات جدیدی را از آن شب تلخ روشن میکند.
از یونس عساکره و احمد بالدی تا هما دارابی و سحر خدایاری
خودسوزی یک دانشجوی ۲۰ ساله اهوازی در اعتراض به ماموران شهرداری و تخریب دکه پدرش در پارک زیتون اهواز که حالا با مرگ او غمانگیزتر شده یادآور حوادث تلخ مشابه دیگری در خوزستان است؛ خودسوزی یونس عساکره در خرمشهر. این حوادث این پرسش را برجسته کردهاست که اساسا آیا اقداماتی از این دست اثر خود را بر مردم از دست داده یا حرکتهای اعتراضی نیازمند مولفههای بیشتری هستند؟
محمدعلی ابطحی، معاون سید محمد خاتمی در دولت اصلاحات در گفتگو با برنامه «ایکاش»، گفت که نسل جدید در ایران «منتظر اصلاحات نیست و خودش یک اصلاحات مدنی را شروع کرده که مانند رنسانس است.» او گفت: «نسل Z، یا انقلاب چریکی کند یا اصلاحات مدنی.»
نیکا شاکرمی، روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۱، روی سطل زبالهای در بلوار کشاور تهران ایستاده بود، قدش بلندتر از ترس و دلهرهی جمعیت بود، روسریاش را آتش زده و میرقصاند، فریاد میکند، شاهدان گفتهاند جمعیت نیز پشت او شعار را تکرار میکنند.
نیلوفر حامدی، خبرنگار روزنامه شرق که پس از انتشار گزارشهایی درباره مرگ مهسا امینی بازداشت و زندانی شد، روز سهشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۴، همزمان با سومین سالگرد قتل مهسا امینی، با انتشار تصویری از پدر و مادر مهسا در بیمارستان کسری، نوشت: «تو در قلب و جان ما، در ریشههای ما، در حافظه جمعی ما، در شادی و در ضجههای ما، در اکنون و آینده ما و در تمام این تاریخ، جاری و سرشاری ژینا جان.»
هانا نیومن، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، ویدیویی درباره خیزش مهسا در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرده که در بخشی از آن درباره معترضان میگوید: «آنها را اغتشاشگر خواندند اما ما مردمی شجاع دیدیدم که به دنبال آزادی هستند.»
وریا غفوری، کاپیتان پیشین استقلال، در سومین سالگرد کشتهشدن مهسا امینی، با انتشار یک استوری اینستاگرامی، شعری از فرخی یزدی را بازنشر کرد: «در محیط طوفانزای ماهرانه در جنگ است، ناخدای استبداد، با خدای آزادی.»
در آستانه سالگرد قتل حکومتی مهسا (ژینا) امینی و شروع خیزش سراسری سال ۱۴۰۱ زن، زندگی، آزادی خانوادههای بیش از ۱۰۰ تن از جانباختگان و همچنین شماری از آسیبدیدگان جنایات جمهوری اسلامی، در نامهای سرگشاده به رهبران جهان خواستار اقدام فوری برای مقابله با تشدید خشونت و سرکوب جمهوری اسلامی شدند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر در سومین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی اعلام کرد مقامهای جمهوری اسلامی از انجام تحقیقات موثر، بیطرفانه و مستقل درباره نقضهای جدی حقوق بشر و جرایم تحت حقوق بینالملل در جریان و پس از اعتراضات ۱۴۰۱ «زن، زندگی، آزادی» خودداری کردهاند.
تصاویر منتشر شده از کنسرت شب گذشته سیروان و زانیار خسروی» در کاخ نیاوران تهران و حضور بدون حجاب اجباری و رقص و شادی زنان و مردان، با واکنشهای مختلفی همراه شده است.
جعفر پناهی، کارگردان و زندانی سیاسی پیشین با اشاره به سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی، در اینستاگرام نوشت: « ۲۵ شهریور، یادآور حقیقتی است که با خون مهسا آشکار شد. مهسا امینی دختری ساده بود، اما جانش را که گرفتند و نسلی برخاست که تصمیم گرفت دیگر سکوت نکند.»
محبوبه رضایی، زندانی سیاسی محبوس در زندان قرچک ورامین، در سومین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی، نامهای سرگشاده خطاب به امیر نصر آزادانی، از بازداشتشدگان انقلاب زن، زندگی، آزادی در سال ۱۴۰۱، منتشر کرد و نوشت: «خیلی زود درهای این زندان باز و میهن آباد خواهد شد.»
امجد امینی، پدر مهسا (ژینا) امینی، در پستی اینستاگرامی اعلام کرد که روز سهشنبه، ۲۵ شهریور، سومین سالگرد درگذشت دخترش خواهد بود. امینی در این پست نوشت: «نامت هنوز ورد زبانهاست... که در دل هر انسانی جای دارد.» انتشار این پست با بازتاب در شبکههای اجتماعی همراه شد و بسیاری از کاربران آن را نشانهای از برگزاری مراسم یادبود مهسا امینی دانستند.
همایون شجریان، خواننده ایرانی روز دوشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۱ در نشستی خبری اعلام کرد که پس از سالها پیگیری، مجوز برگزاری کنسرت خیابانی رایگان در میدان آزادی تهران را دریافت کرده است. او گفت که این کنسرت قرار است روز جمعه ۱۴ شهریور ۱۴۰۴ در فضای باز میدان آزادی برگزار شود و بهصورت رایگان برای عموم مردم قابل دسترسی باشد. این خبر با واکنشهای متعددی مواجه شده است.
یافتههای نظرسنجی موسسه گمان در خرداد ۱۴۰۳ که تازه منتشر شده، نشان میدهد اکثریت قاطع ایرانیان با ادامه جمهوری اسلامی مخالفاند و خواهان تغییرات اساسی در ساختار سیاسی کشور هستند.
ابراهیم سوزنچی، عضو شورای انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی در یک گفتگوی تلویزیونی مدعی شده است که عواملی در مصوبه این شورا درباره «گشت ارشاد» و ترویج «حجاب اجباری» دست بردهاند و زمینهساز کشتهشدن «مهساژینا امینی» و اعتراضات گسترده سال ۱۴۰۱ و خیزش «زن، زندگی، آزادی» شدهاند.