آخرین‌ها:

حقوق بشر

دانشجویان متحد گزارش داد محمدپارسا گلچین، دانشجوی ورودی ۱۴۰۳ کارشناسی رشته‌ ادبیات دانشگاه تهران و دارنده‌ مدال طلای المپیاد ادبی، شامگاه شنبه، ۲۲ فروردین‌ماه در مشهد بازداشت شده است. او در مراسم ۱۶ آذر ۱۴۰۴ به سعید جلیلی گفت: «هر نفستان بوی خون می‌دهد… می‌کُشید و می‌کُشید، اما نمی‌دانید صدای آزادی خاموش نخواهد شد.»

اکنون که در جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران یک آتش‌بس موقت برقرار شده است، بسیاری از ایرانیان نگران‌اند که ناچار شوند به‌تنهایی با حکومتی سرکوبگرتر روبه‌رو شوند. نیویورکر در گزارش مفصلی نوشته که گمان می‌رود ده‌ها هزار ایرانی در پی اعتراض‌هایی که در دی‌ماه ۱۴۰۴ شعله‌ور شد، در مراکز مختلفی در سراسر کشور نگهداری شوند.
دو سازمان حقوق بشری گزارش دادند مقام‌های جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۱۶۳۹ نفر را اعدام کردند که این رقم در ۳۶ سال گذشته بی‌سابقه بوده است. درواقع جمهوری اسلامی در سال گذشته میلادی، به‌طور میانگین روزانه بیش از چهار نفر را اعدام کرده است. بر اساس گزارش سالانه مشترک «سازمان حقوق بشر ایران» و سازمان «با هم علیه مجازات اعدام»، در میان اعدام‌شدگان ۴۸ زن نیز دیده می‌شوند.
مریم اکبری‌منفرد، زندانی سیاسی، پس از حدود ۱۷ سال حبس، بدون حتی یک روز مرخصی، از زندان قرچک ورامین آزاد شد. اکبری‌منفرد که از قدیمی‌ترین زندانیان سیاسی زن در ایران و مادر سه دختر است، چهارشنبه ۱۹ فروردین و با پایان دوران محکومیتش از زندان آزاد شد.
امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، و ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه این کشور ، اعلام کردند سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی که پس از ماه‌ها زندان به‌صورت‌ مشروط آزاد شده‌ بودند، سه‌شنبه ۱۸ فروردین خاک ایران را ترک کرده‌اند.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، از اعدام علی فهیم، یکی از معترضان بازداشت‌شده در جریان انقلاب ملی ایرانیان، خبر داد. این رسانه حکومتی صبح دوشنبه ۱۷ فروردین فهیم را «از عناصر دشمن در اغتشاشات تروریستی دی‌ماه سال ۱۴۰۴» خواند و نوشت حکم اعدام او پس از تایید در دیوان عالی کشور به اجرا درآمد.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گزارش داد حکم اعدام محمدامین بیگلری و شاهین واحدپرست، از معترضان بازداشت‌شده در جریان انقلاب ملی ایرانیان، به اجرا درآمده است.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد حکم اعدام امیرحسین حاتمی، از معترضان بازداشتی در پرونده آتش‌سوزی پایگاه بسیج کاوه در خیابان نامجو تهران، در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ اجرا شد.
بنیاد نرگس محمدی در گزارشی درباره شرایط زندانیان سیاسی و معترضان بازداشت‌شده، ابراز نگرانی کرد. بر اساس این گزارش، هم‌زمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، مدیریت زندان دچار اختلال شده و برخی کارکنان با قفل کردن درها، بندها را تخلیه کرده‌اند. همچنین «کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران» از وقوع بحرانی انسانی در زندان عادل‌آباد شیراز خبر داد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره گزارش‌ها از حمله احتمالی آمریکا به یک مدرسه در ایران، به خبرنگاران گفت: «اگر این حمله از سوی ما انجام شده باشد، وزارت جنگ آن را بررسی خواهد کرد و من شما را برای پاسخ به آن‌ها ارجاع می‌دهم.»
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در نشست شورای حقوق بشر این سازمان در ژنو سوئیس، خواستار توقف فوری اجرای حکم اعدام در ایران شد و هشدار داد که پس از اعتراض‌های اخیر، شمار بیشتری از ایرانیان با خطر اعدام روبه‌رو هستند.
یک شهروند با روایت تجربه‌اش از حضور در اعتراضات ۱۸ و ۱۹‌ دی‌ماه به ایران اینترنشنال گفته است که در جریان درگیری با نیروهای بسیج در شامگاه ۱۸ دی‌ماه در تهران از مقابل کلانتری هدف تیراندازی قرار گرفت. او سپس به شلیک تیر خلاص به مجروحان اشاره کرد.
ایران اینترنشنال در گزارشی از خانه‌ای در غرب تهران که ۱۹ شب پناهگاه معترضان بود، نوشت: ساعات پایانی ۱۹ دی‌ماه، شماری از معترضان زخمی در غرب تهران، یکی‌یکی به یک خانه پناه بردند. آنان یا در خیابان هدف گلوله‌های ساچمه‌ای یا جنگی نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی قرار گرفته بودند یا از ترس بازداشت، جایی برای ماندن نداشتند.

خبرگزاری حقوق بشری هرانا در گزارشی ۱۳۵۰ صفحه‌ای، با عنوان «زمستان سرخ»، هویت اسمی و تصویری دست‌کم ۷۰۰۷ جان‌باخته و ۵۳ هزار و ۷۷۷ بازداشتی اعتراضات سراسری دی و بهمن ۱۴۰۴ را به‌صورت فردبه‌فرد ثبت و مستند کرده است؛ آماری که شامل صدها کودک و نوجوان نیز می‌شود.
«امید شمس»، حقوقدان و سخنگوی «شورای حقوقدانان برای ایران دموکراتیک» در گفتگویی که پیش رو دارید می‌گوید: چرا محاکمه این افراد بزرگ‌ترین بخش مجازات آن‌هاست؛ چون نیرویی که همیشه در قدرت بوده وقتی در جایگاه ضعف در مقابل قربانی مجبور به پاسخگویی می‌شود، این برای ترمیم زخم‌های جامعه مهم است. اگر بدون محاکمه مجازات شوند این حق قربانی را از آن‌ها می‌گیرید.
گزارش پیش‌رو حاصل تحقیقات مشترک فکت‌نامه و روزنامه گاردین است که به بررسی ۷۸ تصویر اختصاصی رادیولوژی از مجروحان ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ یک بیمارستان در یکی از شهرهای بزرگ ایران می‌پردازد. مقاله گاردین را می‌توانید اینجا بخوانید.

امجد امینی، پدر مهساژینا امینی، ضمن انتشار تصویری از یک زن بدون حجاب اجباری در مراسم حکومتی ۲۲ بهمن، در اینستاگرام نوشت: «به خاطر چهار تار مو دختر معصوم من را کشتند و کسی جوابگو نشد و اینکه از دختران با سرهای برهنه و پوشش به قول آن‌ها غیر متعارف در مراسم رسمی فیلم می‌گیرند و پخش می‌کنند و کسی هم فریاد وا اسلاما! سر نمی‌دهد. روزگار غریبی است.»
در پی گزارش‌های متعدد از وضعیت بازداشت‌شده‌های اعتراضات ایران، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران گفته است که «امروز نمی‌دانیم چند نفر بازداشت شده‌اند، در کجا نگهداری می‌شوند یا در چه شرایطی به‌سر می‌برند؛ نمی‌دانیم چند نفر به اعدام محکوم یا تاکنون اعدام شده‌اند. حتی نمی‌دانیم چند نفر کشته شده‌اند؛ آمار رسمی دولت بیش از ۳۰۰۰ نفر است، در‌حالی‌که گزارش‌های نهادهای مدنی بسیار فراتر از این رقم را نشان می‌دهد.»
نیویورکر در گزارشی از داخل ایران نوشت پس از کشتار معترضان در ژانویه، نیروهای امنیتی مجروحان را حتی در بیمارستان‌ها بازداشت کردند و کادر درمان را تحت فشار قرار دادند. پزشکان شبکه‌های مخفی برای درمان زخمی‌ها تشکیل داده‌اند و از دستکاری پرونده‌ها، کمبود دارو و فضای رعب خبر می‌دهند.
گزارش میدانی انجمن جامعه‌شناسی دانشگاه تربیت‌مدرس از پزشکی قانونی کهریزک نشان می‌دهد حدود ۵۰ جسد زن ناشناس از جان‌باختگان انقلاب ملی همچنان بی‌هویت باقی مانده‌اند. نهادهای قضایی روند شناسایی و بررسی علل مرگ را متوقف کرده‌اند.
مجمع انجمن‌های علمی دانشگاه صنعتی شریف روز ۱۹ بهمن در محکومیت کشتار معترضان دی ۱۴۰۴ بیانیه‌ای ویدیویی منتشر کرده است: «قلم در دست گرفتیم تا بیانیه‌ای در محکومیت جنایات و کشتار اخیر بنویسیم، اما از فرط استیصال کلام در برابر توحش، قلم‌ بر زمین نهادیم. جایی که حقیقت سلاخی می‌شود، سخن به بی‌راهه نمی‌فرستیم. ما را دیگر با شما، زبان گفت‌و‌گو نیست.»
سازمان حقوق بشری هه‌نگاو اعلام کرد با استناد به گفت‌وگوهای متعدد با بازداشتیان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ به شواهد گسترده و تکان‌دهنده‌ای از شکنجه‌های جسمی، روانی و جنسی، تهدید به اعدام‌های نمایشی و صدور سریع احکام سنگین دست یافته است. این سازمان تاکید کرده است که این روش‌ها با هدف سرکوب سریع اعتراضات و درهم شکستن معترضان، به‌ویژه جوانان، به‌کار گرفته شده‌اند.
شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران با انتشار فهرستی، اعلام کرد شمار کودکان و نوجوانانی که در جریان قیام مردم ایران در دی‌ماه ۱۴۰۴ به دست نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی کشته شدند، به ۲۰۰ نفر رسیده است: «این فهرست آرشیو مرگ نیست،‌ کیفرخواستی است علیه سیستمی که کودک را نه صاحب زندگی که مانعی برای بقای خود می‌بیند.»
جولان فرهادی، روزنامه‌نگار در گزارش تحقیقی درباره الگوی قتل‌عام مردم ایران به دست جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ نوشت که رژیم در یک برنامه‌ریزی قبلی، حجم بالای کشتار را در استان‌های دیگری غیر از تهران، انجام داده است، هرچند از نظر تعداد قربانی، تهران، با اختلاف در رده اول قرار دارد.