مسعود پزشکیان، رییس جمهور ایران، با اشاره به بحران منابع آبی هشدار داد که «اگر باران نباید در آذرماه در تهران باید آب را جیرهبندی کنیم». او در سفر به کردستان افزود اگر جیرهبندی هم شود و باز هم باران نیاید «دیگر اصلا آب نداریم و باید تهران را خالی کنند.»
در ادامه هشدارها درباره تشدید بحران آب و ناتوانی جمهوری اسلامی در مدیریت منابع، مدیرعامل شرکت آب منطقهای تهران اعلام کرد در حال حاضر تنها ۱۴ میلیون مترمکعب آب پشت سد کرج (امیرکبیر) ذخیره شده و این سد تنها تا دو هفته دیگر میتواند آب شرب تهران را تامین کند. همچنین تصویر امروز ماهواره اروپا از سد کرج به وضوح نشان می دهد که این سد به نزدیکی حجم مرده رسیده است.
ایران که هماکنون با کمبود آب و برق، کسری بودجه شدید، تورم ۴۰ درصدی و سقوط ارزش پول ملی دست و پنجه نرم میکند، با وضع تحریمهای تازه سازمان ملل متحد با چشمانداز تیرهتری روبهرو شده است. برای مردم عادی که زیر بار گرانی و بیکاری کمر خم کردهاند، این تحریمها ترس از آیندهای مبهم و حتی بازگشت جنگ را دوچندان کرده است.
چرا پزشکیان مسئولیت احیای دریاچه ارومیه را به معاون اجرایی خود نسپرد؟
دریاچه ارومیه در دولت مسعود پزشکیان دستکم با ۳۵ سانتمتری کاهش تراز مواجه شد و این ناشی از بیعملی این دولت به ویژه در عملکرد «محمدرضا عارف» به عنوان ریاست «شورای عالی آب» و «ستاد احیای دریاچه ارومیه» بودهاست. او حتی نتوانست جایگاه دبیرخانه ستاد احیای دریاچه ارومیه را از استانداری آذربایجان غربی به سطح ملی بازگرداند. در این دوران هیچ خروجی موثری از نشستهای شورای عالی آب و ستاد احیای دریاچه ارومیه به دست نیامدهاست.
کاوه مدنی، رییس موسسه آب، محیطزیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد و معاون پیشین سازمان حفاظت محیطزیست ایران با انتشار ویدیویی از وضعیت نگران کننده حجم آب در مخازن سدهای تأمین کننده آب تهران خبر داد.
در ایران سالهاست خشکسالی ادامه دارد. اگر به زودی بارانی نبارد، آخرین ذخایر آب آشامیدنی کشور نیز از بین خواهد رفت. دولت نیز برای مقابله با این بحران اقدام کافی انجام نداده است. موج گرما و کمآبی، زندگی عمومی در ایران را فلج کرده است. هشدارهای کارشناسان سالها نادیده گرفته شد و اکنون مردم بهای آن را میپردازند.
رحیم قمیشی، فعال سیاسی، رزمنده و اسیر جنگ ایران و عراق در یادداشتی که در کانال تلگرامی خاطرات و روزنوشتها منتشر شده، درباره شرایط فعلی در جامعه ایران نوشت:
دکتر ناصر کرمی، اقلیمشناس در یادداشتی در ایندیپندنت فارسی درباره هشدارهای حکومتی درباره بحران آب در ایران و توصیه به صرفهجویی نوشت: «کاهش مصرف توسط شهروندان هم سود بسیاری برای دولت در پی دارد و هم اینکه باعث میشود فرسودگی امکانات کنونی و عدم سرمایهگذاری برای توسعه زیرساختهای تامین آب اثر اجتماعی و سیاسی پیدا نکند.»
درحالی که بسیاری از استانهای ایران دوباره و به بهانه گرما و بیآبی تعطیل شدهاند و جمهوری اسلامی برای عبور از بیآبی، مردم را به صرفهجویی ۲۰ درصدی توصیه میکند، اما مساجد، حوزههای علمیه، پایگاههای بسیج، دارالقرآنها، گلزارهای شهدا و مدارس از پرداخت آببها معاف هستند و هیچ ابزاری برای مدیریت مصرف آنها وجود ندارد.
روزنامه شرق در گزارشی از سد کرج که یکچهارم آب تهران را تامین میکند، به نقل از مدیر سد کرج نوشت: در حال حاضر، میتوان گفت که حدود ۴۵ متر افت ارتفاع نسبت به وضعیت پر مخزن وجود دارد. این کاهش ۴۵متری در ارتفاع، معادل کاهش حدود ۱۲۰ میلیون مترمکعب از حجم ذخیره ۱۸۰ میلیون مترمکعبی است. با احتساب این مقدار، تنها حدود ۶۰ میلیون مترمکعب آب در مخزن باقی مانده که آنهم به طور کامل قابل برداشت نیست.»
«رضا حاجیکریم» رئیس هیئت مدیره فدراسیون صنعت آب، در واکنش به طرح دولت برای انتقال آب از طالقان به تهران گفت: «طرح جدید انتقال آب سد طالقان به تهران در کل ۸۰ میلیون مترمکعب در سال آب به پایتخت منتقل میکند که حتی جوابگوی ساخت و سازی که فقط در این دوره مدیریت شهری در منطقه ۲۱ در حال بارگذاری است، نیست. این در حالی است که مصرف آب تهران در سال یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب است یعنی این انتقال چیزی حدود ۸ درصد از آب مصرفی تهران است».
اگر آنطور که دکتر «بنفشه زهرایی»، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران در مورد «روز صفر آب، وضعیت آخرالزمانی تنش آبی» گفت صرفهجویی مردم موجب عبور از مرداد و شهریور شود، بعد از آن، پایتختنشینان دیگر با روز صفر آبی مواجه نمیشوند؟
محمد خاکپور، کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران در صفحه اینستاگرام خود در واکنش به بحران بیآبی و بیبرقی در ایران نوشت: «ما در آستانه یک فاجعه بیآبی هستیم. این نه هشدار رسانهای است، نه شعار سیاسی، بلکه واقعیتی است که هر روز در دشتهای خشکشده، در دریاچههایی که دیگر نیستند، و در روستاهایی که خالی شدهاند، خود را نشان میدهد.»
رسانههای محلی خوزستان زنانی را به تصویر میکشند که قابلمه و بشکههای آب را از رود و نهرهای کشاورزی تا روستاهایشان روی سر و کولشان حمل میکنند. این تصویر تکراری در دهه اخیر است. اما چرا بیآبی خوزستان، با وجود منابع آبی بزرگ، تمام نمیشود؟
صبح شنبه ۴ مرداد، خیابانهای شهر خشکبیجار در گیلان صحنه راهپیمایی اعتراضی گسترده شهروندان خشمگین بود. مردم به ستوه آمده از قطعیهای مکرر و طولانیمدت آب و برق، به خیابان آمدند و با سردادن شعارهایی چون: «آب، برق، زندگی، حق مسلم ماست»، ««مرگ بر بیکفایتی» اعتراض خود را آشکارا بیان کردند.
کاوه مدنی درباره بحران آب در ایران گفت: «بخش آب ایران سالهاست که در یک آتش میسوزد. این وضعیت، وضعیت قابل برگشتی نیست. نشان از وضعیت شکست دارد. ما باید بپذیریم شکست خوردیم.» او همچنین گفت: «اقتصادهایی که عقبماندهترند، سهم بیشتری از آبشان را به کشاورزی اختصاص میدهند. بسیاری از راهحلهای بخش آب ایران خارج از بخش آب است.»
هر کولرآبی در هر ساعت بین ۳۰ تا ۴۵ لیتر آب مصرف میکند یعنی در هر شبانهروز حدود ۷۰۰ لیتر آب مصرف میکند. مطالعات متخصصان و پژوهشگران پژوهشکده مطالعات فناوری، کارکرد کولرهای آبی در تابستان را حدود ۱۹ میلیارد ساعت تخمین زده است. با این حساب مصرف آب کولرهای آبی بیش از ۳ تا ۴.۵ برابر ظرفیت اسمی سد امیرکبیر (سد کرج) است
دکتر کاوه مدنی، معاون سابق سازمان حفاظت محیط زیست ایران و مدیر موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل و استاد پژوهش کالج سیتی نیویورک در گفتگویی که به تازگی بازنشر شده است، درباره بحران آب در ایران گفت: «مشکلات بخش آب، مثل همه بخشهای دیگر ایران است. در راس، حاکمیت باید تصمیمات مهمی دراینباره بگیرد.»
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور گفت: از روز نخست ورود به دولت، درباره موضوع انتقال پایتخت پیشنهاداتی مطرح کردیم، اما برخی به جای توجه به واقعیتها، شروع به انتقاد از مواضع دولت کردند، در حالی که از نظر علمی و کارشناسی، امکان ادامه بقای تهران بهعنوان پایتخت وجود ندارد. بر اساس گزارشهای کارشناسی، فرونشست زمین در برخی مناطق به 30 تا 40 سانتیمتر در سال رسیده و این یک فاجعه بزرگ برای کشور محسوب میشود.
