۵ نکته درباره جلسه تقدیم لایحه بودجه ۱۴۰۵ دولت و مجلس با اولویت آب
ورشکستگی آبی
نقدی بر جلسه تقدیم بودجه ۱۴۰۵ که با محور اورژانسی بودن آب کشور سپری شد
رییس جمهوری که درباره بحران آب «فقط» حرف میزند
گرچه به ظاهر جلسه تقدیم لایحه بودجه ۱۴۰۵ تاکیدی بر اهمیت بحرانیشدن مسئله آب در ایران بود اما خود این جلسه و به ویژه سخنان وزیرجهاد کشاورزی دولت چهاردهم نشان داد مسعود پزشکیان حتی در ایجاد اجماع در تیم خود ناتوان بودهاست؛ وزیر جهادکشاورزی اعتقادی ندارد که سیاستهای حاکم بر کشاورزی سبب برداشت بیرویه آب از آبخوانها و در نتیجه فرونشست شدید در ایران شده است.
یک گزارش تازه از مؤسسه آب، محیطزیست و سلامتِ دانشگاه سازمان ملل متحد روایت رایج و رسانهپسندِ «جنگ سوریه بهعنوان پیامد مستقیم تغییرات اقلیمی و خشکسالی» را بهطور جدی به چالش کشیده و نشان میدهد ریشههای اصلی بحران نه در طبیعت، بلکه در سیاستگذاریهای ناکارآمد، سوءمدیریت منابع و فروپاشی نظام حمایتی کشاورزان نهفته بوده است.
علی آقامحمدی، رییس گروه اقتصادی دفتر علی خامنهای گفت: «برای رفع بحران آب و انتقال دانش در این رابطه آماده همکاری با هر کشور خارجی هستیم. مشکلات کمبود آب را در کوتاه مدت نمیتوان رفع کرد و در مطالعات سند ۱۴۳۰، افقها را روشن میکنیم.»
بنیاد Daily Overview با انتشار تصاویر ماهوارهای از وضعیت سدهای تهران در پایان تابستان ۱۴۰۳ با آخر تابستان ۱۴۰۴ نوشت: «چهار سد اصلی؛ لتیان، لار، ماملو و کرج، در شرایطی بهشدت بحرانی قرار دارند و تهران، پایتخت ایران با جمعیتی بیش از ۱۰ میلیون نفر، با یک فاجعه قریبالوقوع آب روبهرو است.»
یک پژوهشگر در اندیشکده آمریکایی کارنگی در مقالهای با اشاره به اعلام هشدار مقامهای جمهوری اسلامی درباره احتمال اتمام منابع آب شرب تهران در دو هفته و وضعیت بیسابقه خشکسالی در کشور «سوءمدیریت و فساد، بهویژه شرکتهای وابسته به سپاه در ساخت سدها» را یکی از عوامل مهم این وضعیت میداند که «به بحران دامن زده است؛ برخی از فعالان داخلی این گروهها را «مافیای آب» مینامند.»
علی بیتاللهی، رییس بخش زلزلهشناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گفت: «دیگر منبع آبی قابل استفادهای روی زمین باقی نمانده، مگر آنکه دولت آب شهر دیگری را قطع کرده و به تهران منتقل کند؛ اقدامی که به معنای حل یک بحران با ایجاد بحرانی دیگر است.»
معصومه ابتکار، معاون رئیسجمهور و رئیس اسبق سازمان حفاظت محیط زیست در گفتگویی با محمدرضا یزدانپرست در برنامه «ای کاش» درباره بحران آب ایران گفت: «اگر درایتی باشد، و هوشیار باشیم، بحران آب کنترل میشود. این مساله مهمی است که باید درست به آن پرداخته شود. اگر این روند کنونی ادامه پیدا کند، ما در بلندمدت، با تهدید تمدنی مواجه خواهیم بود.»
اسبیاس استرالیا در گزارشی درباره بحران آب در ایران با چند شهروند در تهران، پایتخت ایران مصاحبه کرده است. یکی از آنها میگوید به فکر رفتن از تهران است و دیگری از ردیف بطریهای آب در خانهها حرف زده: «اگر این وضعیت ادامه داشته باشد، آدم از این شهر خارج میشود و به جایی میرود که آب باشد، حداقل امکانات اولیه یک زندگی معمولی وجود داشته باشد.»
دکتر کاوه مدنی، رییس موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد، در مقالهای در مجله فوربس با مرور دعای داریوش کبیر برای ایران به این پرسش میپردازد که چگونه ایران در وضعیتی گرفتار شده است که شاید بدترین سناریوی آمریکا و اسرائیل هم نمیتوانست آن را اینچنین طراحی و پیادهسازی کند.
کاوه مدنی، معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست گفت: «آن زمان یادم است که در جلسات، همین حرفها را در حضور چند وزیری که با هم بحث داشتند، گفتم و آقای حجتی، وزیر کشاورزی وقت، گفت: «آقای دکتر مدنی حرف ما را زدند.» در همان جلسه کلمه «ورشکستگی آبی» را هم گفتم و یکی از بزرگان با من دعوا کرد و گفت: «جوان، این حرفها را نزن.»
ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده نشان میدهد ایستگاه هفت توچال تهران در نیمه دوم آبان کاملاً بدون برف مانده است؛ وضعیتی کمسابقه که در تضاد با سال گذشته است، زمانی که همین پیست در اواسط آبان پوشیده از برف بود.
احمدینژاد نتوانست یک وزارتخانه منتقل کند چه برسد تخلیه تهران
راهکار کهرم برای نرسیدن به روز صفر آبی: شیوهای که در اسرائیل طراحی شد، یکی از بهترین روشها برای صرفهجویی در آب است
اسماعیل کهرم، کارشناس محیطزیست درباره هشدار مسعود پزشکیان، رئیس جمهور برای تخلیه تهران به خبرآنلاین گفت: «در تهران حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیون نفر زندگی میکنند، چگونه میتوان چنین جمعیتی را جابهجا کرد؟ میخواهد این جمعیت را کجا ببرد؟ بهنظرم فشار کاری برای ایشان اذیت کننده شده و ضد و نقیض میگوید.»
خبرگزاری رکنا دوشنبه ۱۹ آبان گزارش داد در حالی که کشورهای خاورمیانه در مجموع حدود ۴۰۰ هزار چاه آب دارند، شمار چاههای فعال و نیمهفعال در ایران به بیش از یک میلیون حلقه میرسد. نیمی از چاههای ایران یعنی حدود ۵۰۰ هزار حلقه به شکل غیرمجاز حفر شدهاند. این ارقام نشان میدهند که آخرین ذخایر آبهای زیرزمینی کشور در حال نابودی است و برنامهای جدی برای توقف این روند وجود ندارد.
در ادامه بحران آب در ایران، عباس علیآبادی، وزیر نیرو دولت مسعود پزشکیان از قطعی شبانه آب در کشور خبر داد و از مردم خواست ذخیرهساز خانگی نصب کنند. از سوی دیگر احد وظیفه، رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، گفت که که پیشبینیها نشان میدهد که تا ۱۰ روز آینده سامانه بارشی موثری از ایران عبور نمیکند.
رییس فدراسیون صنعت آب ایران با تاکید بر اینکه وضعیت آب تهران بهصورت تصاعدی رو به وخامت است، هشدار داد وضعیت آب در پایتخت «نگرانکنندهتر» از اظهارات پزشکیان مبنی بر ضرورت تخلیه تهران و «وحشتاکتر» از آمارهای رسمی است. این درحالی است که برخی رسانهها از شروع جیرهبندی آب در تهران خبر دادهاند.
یک روز پس از هشدار مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری درباره احتمال تخلیه تهران درصورت ادامه خشکسالی و نباریدن باران، رییس موسسه تحقیقات آب، اعلام کرد از ابتدای پاییز هیچ بارشی در تهران رخ نداده و پیشبینیها نشان میدهند این روند تا پایان پاییز نیز ادامه خواهد داشت.
در ادامه هشدارها درباره تشدید بحران آب و ناتوانی جمهوری اسلامی در مدیریت منابع، مدیرعامل شرکت آب منطقهای تهران اعلام کرد در حال حاضر تنها ۱۴ میلیون مترمکعب آب پشت سد کرج (امیرکبیر) ذخیره شده و این سد تنها تا دو هفته دیگر میتواند آب شرب تهران را تامین کند. همچنین تصویر امروز ماهواره اروپا از سد کرج به وضوح نشان می دهد که این سد به نزدیکی حجم مرده رسیده است.
دریاچه آرال در آسیای میانه، در مرز قزاقستان و ازبکستان زمانی یکی از بزرگترین پهنههای آبی جهان بود. با انحراف رودخانههای آمودریا و سیر دریا برای پروژههای گسترده کشاورزی در اتحادیه جماهیر شوروی، جریان آب ورودی به دریا کاهش یافت.
چرا پزشکیان مسئولیت احیای دریاچه ارومیه را به معاون اجرایی خود نسپرد؟
رابطه بیعملی عارف و خشکشدن دریاچه ارومیه
دریاچه ارومیه در دولت مسعود پزشکیان دستکم با ۳۵ سانتمتری کاهش تراز مواجه شد و این ناشی از بیعملی این دولت به ویژه در عملکرد «محمدرضا عارف» به عنوان ریاست «شورای عالی آب» و «ستاد احیای دریاچه ارومیه» بودهاست. او حتی نتوانست جایگاه دبیرخانه ستاد احیای دریاچه ارومیه را از استانداری آذربایجان غربی به سطح ملی بازگرداند. در این دوران هیچ خروجی موثری از نشستهای شورای عالی آب و ستاد احیای دریاچه ارومیه به دست نیامدهاست.