کاوه مدنی، رییس مؤسسه آب، محیطزیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد ویدیویی از روند خشکشدن دریاچه ارومیه در ۴۰ سال گذشته منتشر کرده است.
بی آبی
اگر آنطور که دکتر «بنفشه زهرایی»، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران در مورد «روز صفر آب، وضعیت آخرالزمانی تنش آبی» گفت صرفهجویی مردم موجب عبور از مرداد و شهریور شود، بعد از آن، پایتختنشینان دیگر با روز صفر آبی مواجه نمیشوند؟
محمد خاکپور، کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران در صفحه اینستاگرام خود در واکنش به بحران بیآبی و بیبرقی در ایران نوشت: «ما در آستانه یک فاجعه بیآبی هستیم. این نه هشدار رسانهای است، نه شعار سیاسی، بلکه واقعیتی است که هر روز در دشتهای خشکشده، در دریاچههایی که دیگر نیستند، و در روستاهایی که خالی شدهاند، خود را نشان میدهد.»
رسانههای محلی خوزستان زنانی را به تصویر میکشند که قابلمه و بشکههای آب را از رود و نهرهای کشاورزی تا روستاهایشان روی سر و کولشان حمل میکنند. این تصویر تکراری در دهه اخیر است. اما چرا بیآبی خوزستان، با وجود منابع آبی بزرگ، تمام نمیشود؟
صبح شنبه ۴ مرداد، خیابانهای شهر خشکبیجار در گیلان صحنه راهپیمایی اعتراضی گسترده شهروندان خشمگین بود. مردم به ستوه آمده از قطعیهای مکرر و طولانیمدت آب و برق، به خیابان آمدند و با سردادن شعارهایی چون: «آب، برق، زندگی، حق مسلم ماست»، ««مرگ بر بیکفایتی» اعتراض خود را آشکارا بیان کردند.
آب در ایران سوخت
کاوه مدنی: شکست را بپذیریم؛ دچار ورشکستگی آبی شدهایم و این وضعیت ایران دیگر قابل برگشت نیست
کاوه مدنی درباره بحران آب در ایران گفت: «بخش آب ایران سالهاست که در یک آتش میسوزد. این وضعیت، وضعیت قابل برگشتی نیست. نشان از وضعیت شکست دارد. ما باید بپذیریم شکست خوردیم.» او همچنین گفت: «اقتصادهایی که عقبماندهترند، سهم بیشتری از آبشان را به کشاورزی اختصاص میدهند. بسیاری از راهحلهای بخش آب ایران خارج از بخش آب است.»
هر کولرآبی در هر ساعت بین ۳۰ تا ۴۵ لیتر آب مصرف میکند یعنی در هر شبانهروز حدود ۷۰۰ لیتر آب مصرف میکند. مطالعات متخصصان و پژوهشگران پژوهشکده مطالعات فناوری، کارکرد کولرهای آبی در تابستان را حدود ۱۹ میلیارد ساعت تخمین زده است. با این حساب مصرف آب کولرهای آبی بیش از ۳ تا ۴.۵ برابر ظرفیت اسمی سد امیرکبیر (سد کرج) است
مطالعهای جدید هشدار میدهد که جهان در آستانه از دست دادن فرصت برای جلوگیری از بدترین پیامدهای تغییرات اقلیمی است. اخبار بد در مورد اقلیم همهجا به چشم میخورد. قاره آفریقا بهویژه بهشدت تحت تأثیر تغییرات اقلیمی و شرایط آبوهوایی شدید قرار گرفته و این امر زندگیها و معیشتها را دچار آسیب کرده است. ما در جهانی زندگی میکنیم که با سریعترین نرخ از زمان شروع ثبت دادهها در حال گرم شدن است. با این حال، دولتها واکنش کندی نشان دادهاند.
دکتر کاوه مدنی، معاون سابق سازمان حفاظت محیط زیست ایران و مدیر موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل و استاد پژوهش کالج سیتی نیویورک در گفتگویی که به تازگی بازنشر شده است، درباره بحران آب در ایران گفت: «مشکلات بخش آب، مثل همه بخشهای دیگر ایران است. در راس، حاکمیت باید تصمیمات مهمی دراینباره بگیرد.»
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور گفت: از روز نخست ورود به دولت، درباره موضوع انتقال پایتخت پیشنهاداتی مطرح کردیم، اما برخی به جای توجه به واقعیتها، شروع به انتقاد از مواضع دولت کردند، در حالی که از نظر علمی و کارشناسی، امکان ادامه بقای تهران بهعنوان پایتخت وجود ندارد. بر اساس گزارشهای کارشناسی، فرونشست زمین در برخی مناطق به 30 تا 40 سانتیمتر در سال رسیده و این یک فاجعه بزرگ برای کشور محسوب میشود.
روزنامه شرق در گزارشی به مصائب بیبرقی و بیآبی که این هفته، در پایان تیرماه و شروع مردادماه ۱۴۰۴ به اوج خود رسیده است، نوشته: «مگر در خانه ماندن به این سادگی است؟ نه به خاطر شغل و معاش که بعد از جنگ 12روزه خیلیها تعدیل شدهاند و حالا دنبال کارند، اما برای همانها هم که کارشان به روال سابق در جریان است، ناگهان دستور دورکاری میآید، چون آب قطع شده است، آب هم باشد، برق نیست. نه یک ساعت و دو ساعت.»
در پی تداوم موج گرما و بحران کمبود آب و برق در ایران، مقامهای جمهوری اسلامی تصمیم به اعمال تعطیلیهای گسترده و کاهش ساعات کاری ادارات در استانهای مختلف کشور گرفتهاند. ایران در بحران شدید بیآبی فرو رفته؛ مردم در گرمای طاقتفرسا، بیبرق و بیامید، برای آب صف میکشند. زندگی روزمره مختل شده، و حکومت بهجای راهحل، تنها توصیه به «صرفهجویی» و «در خانه ماندن» میکند.
روزنامه اسرائیلی جروزالم پست در گزارشی به بحران بیسابقه آب در ایران پرداخته و از آن بهعنوان یکی از جدیترین تهدیدهای زیربنایی جمهوری اسلامی توصیف کرده است.
دکتر ناصر کرمی، اقلیمشناس در یادداشتی که در کانال تلگرامی خود منتشر کرده درباره بحران آبی فزاینده در ایران، نوشته که این وضعیت به عملکرد مستقیم جمهوری اسلامی ربط دارد؛
در پی وقوع آتشسوزی گسترده در نخلستانهای اروندکنار در شهرستان آبادان، بخشدار منطقه اعلام کرد که ۲۰ هزار نفر نخل بارور در روستاهای کوت شنوف، ابوعقاب و ابوشکر طعمه حریق شدهاند. به گفته مقامات محلی، در این آتشسوزی، چهار واحد مسکونی و یک کارگاه تولیدی نیز کاملا سوختهاند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان غربی خبر داده که دریاچه ارومیه تا پایان تابستان ۱۴۰۴ کاملا خشک میشود: «در شمال دریاچه شاید فقط لایهای بهضخامت چهار یا پنج سانتیمتر آب وجود داشته باشد. در واقع میتوان گفت دیگر آبی وجود ندارد، این برای نخستینبار است که احتمال میدهیم طی پنج یا شش روز آینده، بخش شمالی دریاچه بهطور کامل خشک شود، جنوب دریاچه نیز تا آخر تابستان خشک میشود.»
دکتر ناصر کرمی، اقلیم شناس در یادداشتی که در کانال تلگرام خود منتشر کرده است، بررسی ساده و صریحی از آنچه که گرمای ۵۰ درجه و بیشتر خوزستان بر سر مردم میآورد، منتشر کرده است.
خبرگزاری دولتی ایرنا، تصاویری از وضعیت نگرانکننده آب در سد کرج منتشر کرده است؛ سد امیرکبیر یا سد کرج یکی از منابع تامین آب شرب تهران است. این سد به همراه سدهای طالقان، لار، لتیان و ماملو تامین آب تهران را برعهده دارد. عباس علیآبادی، وزیر نیرو گفته با ادامه وضعیت فعلی، سدماملو از مدار خارج می شود.
شرکت آب و فاضلاب استان تهران تأیید کرده است که تهران در بدترین وضعیت منابع آبی طی صد سال اخیر قرار دارد: «ذخایر موجود در سدهای تأمینکننده آب تهران، اکنون در پایینترین سطح خود در یک قرن اخیر قرار دارند.» این درحالی است کارشناسان، سناریوی آخرالزمانی را برای تهران پیشبینی کردهاند؛ «کمتر از دو هفته تا روز صفر پایتخت، باقیاست.»
استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران هشدار داد با ادامه روند فعلی، از شهریور ماه سدهای اصلی تهران یکی پس از دیگری از دست خواهند رفت. همزمان دولت، به دلیل بیآبی و بیبرقی، تهران را برای روز چهارشنبه، یک مرداد ۱۴۰۴، تعطیل کرده است.