اختلاف بر سر توقف کامل غنیسازی و سرنوشت ذخایر موجود، اصلیترین مانع دستیابی به توافق عنوان شده است. در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همزمان محاصرهای علیه ایران اعلام کرده، میانجیگران پاکستان، مصر و ترکیه تلاش میکنند پیش از پایان آتشبس در ۲۱ آوریل شکافها را پر کنند.
مقامهای ترکیه و پاکستان از ادامه مذاکرات و احتمال تمدید ۴۵ تا ۶۰ روزه آتشبس خبر دادهاند، اما هشدار دادهاند اگر موضوع غنیسازی به وضعیت «همه یا هیچ» تبدیل شود، احتمال بروز مانع جدی در مسیر توافق وجود دارد.
باراک راوید، در این گزارش در اکسیوس نوشته است؛
به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه، ایالات متحده در جریان مذاکرات آخر هفته در اسلامآباد پیشنهاد کرده است که ایران یک تعلیق ۲۰ ساله در غنیسازی اورانیوم را بپذیرد.
به گفته منابع، ایرانیها در مقابل، دورهای کوتاهتر در «محدوده یک رقمی» پیشنهاد دادهاند.
چرا اهمیت دارد: منابع میگویند اختلافها بر سر برنامه هستهای ایران و بهویژه اینکه آیا تهران با توقف غنیسازی اورانیوم و کنار گذاشتن ذخایر موجود خود موافقت خواهد کرد یا نه، اصلیترین مانع دستیابی به توافق بوده است.
میانجیگران پاکستانی، مصری و ترکیهای اکنون در تلاشاند شکافهای باقیمانده را پر کنند و پیش از پایان آتشبس در ۲۱ آوریل به توافقی برای پایان دادن به جنگ برسند.
در همین حال، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهعنوان بخشی از تلاشها برای افزایش اهرم فشار خود در مذاکرات، محاصرهای علیه ایران اعلام کرد.
یک مقام آمریکایی گفت: «تعامل میان آمریکا و ایران ادامه دارد و برای رسیدن به توافق پیشرفتهایی حاصل شده است.»
ترامپ بعدازظهر دوشنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت که کاخ سفید «امروز صبح از سوی افراد درست در ایران تماس دریافت کرده است... و آنها میخواهند توافق کنند.»
پشتپرده: درخواست آمریکا برای تعلیق غنیسازی اورانیوم مسئلهای حیاتی در مذاکرات فشرده آخر هفته بود. یک منبع آگاه گفت: «ایالات متحده حداقل ۲۰ سال را با انواع محدودیتهای دیگر پیشنهاد کرد.»
ایالات متحده همچنین از ایران خواست تمام اورانیوم با غنای بالا را از کشور خارج کند. به گفته دو منبع، ایرانیها اعلام کردند در عوض با «فرآیند نظارتشده کاهش غنا» موافقت خواهند کرد.
با اینکه توافقی حاصل نشده است، ایرانیها تا صبح یکشنبه تصور میکردند به یک توافق اولیه نزدیک شدهاند و از کنفرانس خبری جی دی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، غافلگیر شدند. معاون رییسجمهوری هیچ نشانهای از نزدیک بودن توافق ارائه نکرد، ایران را مقصر دانست و اعلام کرد هیات آمریکایی اسلامآباد را ترک میکند.
یک منبع آگاه گفت: «ایرانیها از آن کنفرانس خبری عصبانی شدند.»
آنها چه میگویند: سید محمود نبویان، نماینده مجلس ایران که عضو تیم مذاکرهکننده ایرانی بود، روز دوشنبه گفت دو درخواست آمریکا در موضوع هستهای دلیل عدم دستیابی به توافق بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز دوشنبه گفت ونس در تماس تلفنی در مسیر بازگشت به واشینگتن به او گفته است که مانع اصلی، خارج کردن تمام مواد غنیشده از ایران و تضمین عدم غنیسازی «در سالهای آینده، که میتواند دههها باشد» است.
کاخ سفید بلافاصله به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، روز دوشنبه گفت میانجیگران در حال تلاش برای حل اختلافهای باقیمانده میان آمریکا و ایران هستند.
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، که او نیز نقش کلیدی در تلاشهای میانجیگری دارد، انتظار میرود این هفته به واشینگتن سفر کند و با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و دیگر مقامهای ارشد دیدار کند.
آنها چه میگویند: هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، و ابراهیم کالین، رییس سازمان اطلاعات این کشور، نیز در تلاش برای پر کردن شکافها مشارکت دارند.
فیدان به خبرگزاری آناتولی گفت: «مواضع اولیه همیشه تا حدی حداکثری هستند. بعدا طرفها با حمایت میانجیگران تلاش میکنند نقطه مشترکی پیدا کنند؛ به شرط آنکه قصد رسیدن، حفظ و دستیابی دائمی به آتشبس را داشته باشند. آنچه من میبینم این است که هر دو طرف درباره آتشبس صادق هستند.»
فیدان گفت فکر میکند ایرانیها پیشنهاد آمریکا را بررسی خواهند کرد و در روزهای آینده پاسخ خود را خواهند داد. او گفت ممکن است تمدید ۴۵ تا ۶۰ روزه آتشبس برای ادامه مذاکرات مورد بررسی قرار گیرد.
او گفت: «اگر مسئله هستهای به یک وضعیت "همه یا هیچ" تبدیل شود، بهویژه در موضوع غنیسازی، فکر میکنم ممکن است با مانع جدی روبهرو شویم. ما تلاش خواهیم کرد با حمایت برخی میانجیگران و کشورهای دیگر بر این مانع غلبه کنیم.»