حقوق بشر

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گزارش داد حکم اعدام محمدامین بیگلری و شاهین واحدپرست، از معترضان بازداشت‌شده در جریان انقلاب ملی ایرانیان، به اجرا درآمده است.

رسانه‌های حقوق بشری خبر داده‌اند که یک جوان ۲۸ ساله اهوازی به نام حسین غاوی (سیلاوی) که به اتهام فیلم‌برداری از مناطق تخریب شده در حملات آمریکا و اسرائیل از سوی اطلاعات سپاه بازداشت شده بود، در بازداشتگاه جان باخت.

قوه قضاییه جمهوری اسلامی از اعدام ابوالحسن منتظر و وحید بنی‌عامریان، دو زندانی سیاسی، پس از تایید دیوان عالی کشور خبر داد.

مهراوه خندان، دختر نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر، خبر داد مادرش چهارشنبه شب، زمانی که در خانه تنها بوده، بازداشت شده است.

قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد حکم اعدام امیرحسین حاتمی، از معترضان بازداشتی در پرونده آتش‌سوزی پایگاه بسیج کاوه در خیابان نامجو تهران، در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ اجرا شد.

بنیاد نرگس محمدی در گزارشی درباره شرایط زندانیان سیاسی و معترضان بازداشت‌شده، ابراز نگرانی کرد. بر اساس این گزارش، هم‌زمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، مدیریت زندان دچار اختلال شده و برخی کارکنان با قفل کردن درها، بندها را تخلیه کرده‌اند. همچنین «کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران» از وقوع بحرانی انسانی در زندان عادل‌آباد شیراز خبر داد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره گزارش‌ها از حمله احتمالی آمریکا به یک مدرسه در ایران، به خبرنگاران گفت: «اگر این حمله از سوی ما انجام شده باشد، وزارت جنگ آن را بررسی خواهد کرد و من شما را برای پاسخ به آن‌ها ارجاع می‌دهم.»

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل در نشست شورای حقوق بشر این سازمان در ژنو سوئیس، خواستار توقف فوری اجرای حکم اعدام در ایران شد و هشدار داد که پس از اعتراض‌های اخیر، شمار بیشتری از ایرانیان با خطر اعدام روبه‌رو هستند.

یک شهروند با روایت تجربه‌اش از حضور در اعتراضات ۱۸ و ۱۹‌ دی‌ماه به ایران اینترنشنال گفته است که در جریان درگیری با نیروهای بسیج در شامگاه ۱۸ دی‌ماه در تهران از مقابل کلانتری هدف تیراندازی قرار گرفت. او سپس به شلیک تیر خلاص به مجروحان اشاره کرد.

ایران اینترنشنال در گزارشی از خانه‌ای در غرب تهران که ۱۹ شب پناهگاه معترضان بود، نوشت: ساعات پایانی ۱۹ دی‌ماه، شماری از معترضان زخمی در غرب تهران، یکی‌یکی به یک خانه پناه بردند. آنان یا در خیابان هدف گلوله‌های ساچمه‌ای یا جنگی نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی قرار گرفته بودند یا از ترس بازداشت، جایی برای ماندن نداشتند.

خبرگزاری حقوق بشری هرانا در گزارشی ۱۳۵۰ صفحه‌ای، با عنوان «زمستان سرخ»، هویت اسمی و تصویری دست‌کم ۷۰۰۷ جان‌باخته و ۵۳ هزار و ۷۷۷ بازداشتی اعتراضات سراسری دی و بهمن ۱۴۰۴ را به‌صورت فردبه‌فرد ثبت و مستند کرده است؛ آماری که شامل صدها کودک و نوجوان نیز می‌شود.

علی شریف‌زاده اردکانی، وکیل دادگستری، از صدور حکم اعدام برای محمد عباسی، معترض بازداشت‌شده در ملارد، و ۲۵ سال حبس برای دخترش از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست ابوالقاسم صلواتی خبر داد.

گزارش پیش‌رو حاصل تحقیقات مشترک فکت‌نامه و روزنامه گاردین است که به بررسی ۷۸ تصویر اختصاصی رادیولوژی از مجروحان ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ یک بیمارستان در یکی از شهرهای بزرگ ایران می‌پردازد. مقاله گاردین را می‌توانید اینجا بخوانید.

امجد امینی، پدر مهساژینا امینی، ضمن انتشار تصویری از یک زن بدون حجاب اجباری در مراسم حکومتی ۲۲ بهمن، در اینستاگرام نوشت: «به خاطر چهار تار مو دختر معصوم من را کشتند و کسی جوابگو نشد و اینکه از دختران با سرهای برهنه و پوشش به قول آن‌ها غیر متعارف در مراسم رسمی فیلم می‌گیرند و پخش می‌کنند و کسی هم فریاد وا اسلاما! سر نمی‌دهد. روزگار غریبی است.»

در پی گزارش‌های متعدد از وضعیت بازداشت‌شده‌های اعتراضات ایران، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران گفته است که «امروز نمی‌دانیم چند نفر بازداشت شده‌اند، در کجا نگهداری می‌شوند یا در چه شرایطی به‌سر می‌برند؛ نمی‌دانیم چند نفر به اعدام محکوم یا تاکنون اعدام شده‌اند. حتی نمی‌دانیم چند نفر کشته شده‌اند؛ آمار رسمی دولت بیش از ۳۰۰۰ نفر است، در‌حالی‌که گزارش‌های نهادهای مدنی بسیار فراتر از این رقم را نشان می‌دهد.»

نیویورکر در گزارشی از داخل ایران نوشت پس از کشتار معترضان در ژانویه، نیروهای امنیتی مجروحان را حتی در بیمارستان‌ها بازداشت کردند و کادر درمان را تحت فشار قرار دادند. پزشکان شبکه‌های مخفی برای درمان زخمی‌ها تشکیل داده‌اند و از دستکاری پرونده‌ها، کمبود دارو و فضای رعب خبر می‌دهند.

گزارش میدانی انجمن جامعه‌شناسی دانشگاه تربیت‌مدرس از پزشکی قانونی کهریزک نشان می‌دهد حدود ۵۰ جسد زن ناشناس از جان‌باختگان انقلاب ملی همچنان بی‌هویت باقی مانده‌اند. نهادهای قضایی روند شناسایی و بررسی علل مرگ را متوقف کرده‌اند.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو اعلام کرد با استناد به گفت‌وگوهای متعدد با بازداشتیان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ به شواهد گسترده و تکان‌دهنده‌ای از شکنجه‌های جسمی، روانی و جنسی، تهدید به اعدام‌های نمایشی و صدور سریع احکام سنگین دست یافته است. این سازمان تاکید کرده است که این روش‌ها با هدف سرکوب سریع اعتراضات و درهم شکستن معترضان، به‌ویژه جوانان، به‌کار گرفته شده‌اند.

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران با انتشار فهرستی، اعلام کرد شمار کودکان و نوجوانانی که در جریان قیام مردم ایران در دی‌ماه ۱۴۰۴ به دست نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی کشته شدند، به ۲۰۰ نفر رسیده است: «این فهرست آرشیو مرگ نیست،‌ کیفرخواستی است علیه سیستمی که کودک را نه صاحب زندگی که مانعی برای بقای خود می‌بیند.»

وال‌استریت ژورنال در گزارشی درباره اعتراضات جدید در ایران به نسل زد پرداخته که «دیگر حاضر نیست آینده خود را به یک حکومت دینی واگذار کند. نسل «زد» ایران موتور محرک اعتراض‌ها بود؛ بهایش را با جان خود پرداخت. نسلی که در جهانی به‌مراتب متصل‌تر بزرگ شد، علیه اقتصادِ فروپاشیده و قواعد سخت‌گیرانه اجتماعی شورید.»

دفتر مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی در اطلاعیه ای مشخصات ۲۹۸۶ نفر از جان‌باختگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ را منتشر کرد و مدعی شد دلیل اختلاف این آمار با عدد ۳۱۱۷ نفری که قبلا اعلام شده بود، مجهول‌الهویه بودن ۱۳۱ نفر از جان‌باختگان است.

حساب کاربری فارسی وزارت امور خارجه آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار پیامی، جمهوری اسلامی را به نابودی اقتصاد ایران و سرکوب خونین معترضان متهم کرد و نوشت سیاست‌های حکومت، مردم را ناتوان از تامین نیازهای اولیه کرده و یکی از دلایل اصلی اعتراضات گسترده اخیر بوده است.

مجله تایم در گزارشی به نقل از دو مقام ارشد وزارت بهداشت ایران و داده‌های بیمارستانی، نوشت که ممکن است طی دو روز در ۸ و ۹ ژانویه (۱۸ و ۱۹ دی‌ماه) بیش از ۳۰ هزار نفر در سراسر ایران کشته شده باشند. در صورت صحت این رقم، آمار قربانیان به شکل چشمگیری نسبت به برآوردهای قبلی افزایش می‌یابد.

روزنامه گاردین در گزارشی به شهادت پزشکان، کارکنان سردخانه‌ها و گورستان‌ها از تلاش گسترده جمهوری اسلامی برای پنهان‌کردن کشتار نظام‌مند معترضان ایرانی پرده بر داشته است.

نشریه اکسپرس (L'Express) فرانسه با انتشار گزارشی میدانی از داخل ایران، وقوع «جنایت علیه بشریت» را تایید کرد. در این گزارش مواردی مثل کشته شدن معترضان با شلیک تک‌تیراندازهای حرفه‌ای، زدن تیرخلاص به مجروحین و گرفتن پول تیر از خانواده بازماندگان مطرح شده.

در پی اعترافات اجباری پخش در صدا و سیمای جمهوری اسلامی از زن و مردی که گفته شد پدر و مادر جاویدنام، سپهر ابراهیمی هستند و تلاش رژیم برای تکذیب ویدیو معروف «سپهربابا»، وحیدآنلاین ویدیوی بدون سانسور را منتشر کرد که در آن امده، پدر جاویدنام سپهر شکری، در این ویدیو از کهریزک به دنبال پیکر فرزندش می‌گردد.

سایت هموطن در گزارشی درباره وضعیت تهران در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ نوشت: «خون، همه جا بوی خون می آمد. فاطمه تا صبح در ماشین و در آغوش همسرش در امان ماند تا مبادا مانند هزاران تن دیگر دزدیده شود. دیگر جای برای مجروحان و مردگان امن نبود. در آن شب جنازه ها تنها دارایی مهم مردم شدند، از هر سویی صدای ناله و گریه می آمد. مجروحان یا به بیمارستان نمی رسیدند یا تا صبح زنده نمی ماندند. ماموران حکومتی با هجوم به بیمارستان ها همه را با تیر خلاص کشتند تا راوی برای آیندگان باقی نماند. تا ندادند چه کردند با مردمی که برای آزادی جنگیدند.»