به گزارش آیندگان؛ بر اساس اطلاعات درج شده در وبسایت فلایت رادار که دادههای پروازی در سطح جهان را رصد و منتشر میکند شامگاه جمعه دو فروند هواپیمای ایرباس ایرانی که معمولا مقامات دولتی از آن استفاده میکنند از مرزهای شرقی کشور خارج شده و به سمت پاکستان در پرواز است.
این میتواند نشانهای از عزیمت هیئت ایرانی مذاکره کننده با طرفهای آمریکایی در اسلامآباد باشد که قرار است طی دو روز آخر هفته (شنبه و یکشنبه) در چارچوب گفتگوهای پس از آتشبس به منظور دستیابی به توافقی جامع برای صلح رو در روی یکدیگر قرار گیرند.
این درحالی است که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی روز جمعه با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که دو «اقدام توافقی قبلی» میان ایران و آمریکا پیش از شروع مذاکرات هنوز اجرایی نشده است.
آقای قالیباف در این میان به دو موضوع آتشبس در لبنان و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران اشاره کرد که به ادعای وی، قرار بوده پیش از آغاز مذاکرات در اسلامآباد به عنوان بخشی از شروط پذیرش آتشبس به اجرا گذاشته شود.
وی که گفته میشود ریاست هیئت مذاکره کننده ایران را برعهده دارد، تأکید کرد: «این دو موضوع باید پیش از شروع مذاکرات محقق شود.» قالیباف این گامها را بخشی از تعهدات متقابل طرفین دانست و هشدار داد که بدون اجرای آنها، گفتوگوها نباید آغاز شود.
این اظهارات در حالی مطرح شده که اختلافات بر سر شروط آتشبس و ادامه درگیریها در لبنان، برپایی مذاکرات پایان جنگ میان ایران و ایالات متحده طی دو روز آینده در اسلامآباد را در هالهای از ابهام فرو برده است.
هشدار ترامپ به جمهوری اسلامی: در صورت شکست مذاکرات، حملات تازه در راه است
از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده در مصاحبهای با روزنامه «نیویورک پست» که روز جمعه منتشر شد، هشدار داد اگر مذاکرات پیشِ رو با ایران در پاکستان به توافق منجر نشود، ناوهای جنگی آمریکا در حال تجهیز و تسلیح مجدد برای حمله به ایران هستند.
نیویورک پست به نقل از ترامپ نوشت: «ما در حال انجام بازآرایی و تجدید قوا هستیم. در حال بارگیری ناوها با بهترین مهمات و بهترین تسلیحاتی هستیم که تاکنون ساخته شده است؛ حتی بهتر از آنچه پیشتر در اختیار داشتیم.»
ترامپ در ادامه با لحنی تهدیدآمیز تاکید کرد: «اگر به توافقی دست پیدا نکنیم، از این تسلیحات استفاده خواهیم کرد و آنها را بسیار موثر به کار خواهیم بست.»
پیش از انتشار جزئیات این مصاحبه، ترامپ در پیامی کوتاه و مبهم در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» به نوعی به این اقدام نظامی اشاره کرده و با حروف بزرگ نوشته بود: «قدرتمندترین بازآراییِ جهان!»
این اظهارات تند در شرایطی مطرح میشود که تلاشهای دیپلماتیک برای حلوفصل بحران در جریان است. جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا روز جمعه راهی اسلامآباد شد تا رهبری هیئت آمریکایی را در مذاکراتِ آخر هفته با مقامات ایرانی بر عهده بگیرد. ونس پیش از آغاز این گفتگوها، با صراحت به تهران هشدار داده است که نباید واشنگتن را «به بازی بگیرد».
ترامپ: ایران برگ برندهای جز «باجگیری کوتاه مدت» ندارد
دونالد ترامپ همچنین اظهارنظر دیگری در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» حملات لفظی تندی را علیه جمهوری اسلامی مطرح کرد.
او با انتشار دو پیام متوالی، ضمن تحقیر توانمندیهای نظامی ایران، مدعی شد که تهران هیچ اهرم فشاری در اختیار ندارد و تنها راه پیشِ روی مقامات ایرانی، نشستن پای میز مذاکره است.
ترامپ در نخستین پیام خود با اشاره به تهدیدات ایران و متحدانش در منطقه نوشت: «به نظر میرسد ایرانیها متوجه نیستند که هیچ کارتی (برگ برندهای) به جز باجگیری کوتاهمدت از جهان از طریق استفاده از آبراههای بینالمللی در اختیار ندارند.» وی در ادامه با لحنی تهدیدآمیز افزود: «تنها دلیلی که آنها امروز زندهاند، این است که مذاکره کنند!»
اشاره ترامپ به «باجگیری در آبراههای بینالمللی»، مستقیماً به تحرکات ایران در خلیج فارس و بستن یا گرفتن عوارض در تنگه هرمز برمیگردد. او با این پیام تاکید میکند که استفاده از این اهرمها، استراتژی بلندمدتی برای تهران نخواهد بود.
رئیسجمهوری آمریکا در پست دیگری در همین شبکه اجتماعی، تواناییهای نظامی ایران را در مقایسه با عملیات روانی آنها به سخره گرفت. او نوشت: «ایرانیها در مدیریت رسانههای اخبار جعلی و روابط عمومی، بهتر از جنگیدن عمل میکنند.»
از سوی دیگر دونالد ترامپ، پیام کوتاه و رمزآلودی را در شبکه اجتماعی خود (تروث سوشال) به اشتراک گذاشت که بلافاصله توجه رسانههای جهانی را به خود جلب کرد.
ترامپ در این پست که بدون توضیح اضافی یا زمینهگذاری منتشر شده نوشته است: «قدرتمندترین بازتنظیم جهان»
اگرچه ترامپ هیچ توضیح مستقیمی درباره این پست ارائه نکرده و رسانههای بینالمللی مانند گاردین و سیانان آن را پیامی «مبهم و رمزآلود» توصیف کردهاند، اما بررسی زمانبندی انتشار آن کلید اصلی برای درک منظور اوست.
تحلیلگران آن را به تحولات ژئوپلیتیک اخیر، از جمله تنشهای فزاینده با ایران بر سر تنگه هرمز و مذاکرات صلح احتمالی در اسلامآباد، مرتبط میدانند.
این پست دقیقاً دقایقی پس از آن منتشر شد که جیدی ونس (معاون رئیسجمهور آمریکا) پرواز خود را از واشنگتن به مقصد اسلامآبادِ پاکستان آغاز کرد تا هدایت تیم مذاکرهکننده آمریکایی را در مقابل هیئت ایرانی بر عهده بگیرد.
بر اساس برخی تحلیلها و گمانهزنیها، منظور ترامپ ممکن است حول چند محور از جمله بازنویسی معادلات خاورمیانه، ثبت یک دستاورد تاریخی و یا دست زدن به جنگ روانی پیش از نشستن نمایندگانش سر میز مذاکرات متمرکز باشد.
مذاکرات، شنبه برگزار میشود
نخست وزیر پاکستان شامگاه جمعه در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد که مقامهای دو کشور ایران و آمریکا مذاکرات برای رسیدن به توافقی درباره توقف جنگ را روز شنبه در اسلامآباد انجام خواهند داد.
شهباز شریف این مرحله از گفتوگوها را برای برقراری آتشبس دائمی «سرنوشتساز» خواند و در عین حال گفت هر دو طرف آماده مذاکره و حل اختلافات خود از طریق گفتوگو هستند.
کاخ سفید ساعتی پیش از اعلام نخست وزیر پاکستان گفته بود که جی دی ونس، معاون رئیس جمهور، استیو ویتکاف، نماینده و جرد کوشنر، مشاور و داماد رئیسجمهور آمریکا همراه نمایندگانی از شورای امنیت ملی، وزارت خارجه و وزارت دفاع در مذاکرات حضور خواهند داشت.
گفته شده است که از طرف ایران محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در مذاکرات حاضر خواهند بود.
جمعه شب همچنین پرواز دو هواپیما از ایران به سمت پاکستان در وبسایت ردیابی پرواز هواپیماها دیده شد.
هشدار ونس در آستانه سفر به پاکستان برای مذاکره: ایران با ما بازی نکند
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا روز جمعه در حالی که عازم خارج از کشور برای مذاکره با ایران به هدف پایان دادن به جنگ میان دو طرف بود، به تهران هشدار داد که با ایالات متحده «بازی» نکند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به یکی از اعضای حلقه نزدیک خود، یعنی جیدی ونس که به نظر میرسد از کماشتیاقترین مدافعان جنگ با ایران باشد، مأموریت داده است تا اکنون راهحلی برای این جنگ بیابد که شش هفته پیش آغاز شده و شاید در همین چهارچوب از تهدید رئیسجمهور آمریکا مبنی بر نابودی «تمام تمدن» ایران جلوگیری کند.
ونس که مدتها نسبت به مداخلات نظامی خارجی بدبین بوده و درباره اعزام نیرو به جبهههای جنگ بیپایان صراحتا ابراز نگرانی کرده است، روز جمعه راهی پاکستان شد تا مذاکرات با میانجیگری کشور میزبان را در اسلامآباد، پایتخت این کشور رهبری کند.
او هنگام سوار شدن به هواپیمای اختصاصی معاون رئیس جمهور در مسیر پاکستان گفت: «منتظر این مذاکرات هستیم. فکر میکنم مثبت خواهد بود. البته خواهیم دید.»
او با اشاره به مواضع ترامپ افزود: «اگر ایرانیها مایل باشند با حسن نیت مذاکره کنند، ما قطعا آمادهایم دست دوستی دراز کنیم.» اما اضافه کرد: «اگر بخواهند با ما بازی کنند، خواهند دید که تیم مذاکرهکننده چندان پذیرای این رفتار نخواهد بود.»
ونس همچنین گفت که ترامپ «دستورالعملهای نسبتا روشنی» درباره نحوه پیشبرد مذاکرات داده است، اما جزئیاتی ارائه نکرد. او به سؤالات خبرنگاران همراهش نیز پاسخ نداد.
سفر ونس در حالی انجام میشود که به نظر میرسد آتشبس موقت و شکننده در آستانه فروپاشی است. شکاف میان خواستههای علنی ایران و مطالبات آمریکا و متحدش اسرائیل به نظر غیرقابل آشتی میآید. در داخل آمریکا نیز فشارهای سیاسی و اقتصادی برای پایان دادن به این درگیری در حال افزایش است؛ بهویژه در شرایطی که ونس ممکن است دو سال دیگر از رأیدهندگان بخواهد او را به عنوان رئیسجمهور بعدی انتخاب کنند.
آقای ونس در این سفر با استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، و داماد او جرد کوشنر همراه است؛ افرادی که پیش از آغاز جنگ ۲۸ فوریه، در سه دور مذاکرات غیرمستقیم با مذاکرهکنندگان ایرانی برای رسیدگی به نگرانیهای آمریکا درباره برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک تهران و همچنین حمایت ایران از گروههای نیابتی مسلح در خاورمیانه شرکت داشتند.
حضور ونس در این مذاکرات لحظهای نادر از تعامل در سطح بالای دولت آمریکا با دولت ایران به شمار میرود. از سال ۱۳۵۷ مستقیمترین تماس آمریکا با ایران زمانی بود که باراک اوباما در سپتامبر ۲۰۱۳ با رئیسجمهور تازهمنتخب ایران، حسن روحانی، درباره برنامه هستهای ایران تلفنی گفتوگو کرد.