اعتراضات بازاریان در دی ۱۴۰۴

سراسری شدن اعتراضات مردم در ایران نظم معمول را به حال تعلیق درمی‌آورد و در نتیجه آن فضا برای وقوع برخی جرایم علاوه برآنچه جرایم حقوق بشری است نیز فراهم می‌شود. از طرف دیگر مختل شدن اینترنت فضای اطلاع‌رسانی را مخدوش و شفافیت را به حداقل می‌رساند. در نتیجه بسیاری از جرایم ماموران قابل اعلام و مستندسازی نیست.

نیویورک‌تایمز در مجموعه‌ای از گزارش‌ها که در سه روز پایانی سال ۲۰۲۵ منتشر شده، به گسترش اعتراض‌های اقتصادی در ایران پرداخته است؛ اعتراض‌هایی که در واکنش به سقوط تاریخی ریال، تورم بالای ۴۰ درصد و فشار بی‌سابقه بر معیشت خانوارها، از بازار بزرگ و خیابان‌های تهران تا پردیس‌های دانشگاهی در چندین شهر ایران ادامه یافته‌اند.

بازاریان و کسبه شماری از شهرهای ایران در نهم دی ۱۴۰۴، سومین روز از حرکت اعتراضی‌شان، اعتصاب کردند و مغازه‌های خود را بسته نگه داشتند. در تهران، کرمانشاه و شیراز تجمع خیابانی شکل گرفت و دانشجویان چندین دانشگاه در تهران، اصفهان و یزد نیز به اعتراضات مردمی پیوستند.

در پی ادامه اعتراضات و اعتصابات سراسری برای سومین روز، دولت جمهوری اسلامی تهران و تعداد زیادی از استان‌های ایران را برای چهارشنبه، دهم دی‌ماه، تعطیل اعلام کرد. استانداری‌ها علت این تعطیلی را «سرمای هوا» عنوان کرده‌اند. درواقع مراکز آموزشی وادارات تقریبا تمام استان‌های ایران فردا یا تعطیل یا دورکار شده‌اند.

در شرایطی که تجمعات اعتراضی و اعتصاب بازاریان به سومین روز کشیده شده است، دانشجویان شماری از دانشگاه‌های تهران و شهرهایی مانند اصفهان و یزد با سر دادن شعارهایی در حمایت از پهلوی و علیه کلیت جمهوری اسلامی، تجمع اعتراضی برگزار کردند. رسانه‌ها گفته‌اند ۴ دانشجوی دانشگاه تهران در اعتراضات امروز بازداشت شدند.

دوشنبه هشتم دی‌ ۱۴۰۴ و همزمان با دومین روز اعتراض‌ها و اعتصاب‌ها، رسانه‌های خارجی از جمله بلومبرگ، نیویورک‌تایمز، فایننشیال‌تایمز و وال‌استریت ژورنال، گزارش دادند سقوط بی‌سابقه ارزش ریال و تورم بالا، به تشدید فشار معیشتی و گسترش نارضایتی‌ها در ایران انجامیده است.

تشکل‌ها و فعالان دانشجویی در دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر، بهشتی و خواجه‌نصیر، در بیانیه‌هایی جداگانه، از دانشجویان خواستند به موج اعتراض‌های بازاریان بپیوندند. تجمع‌های اعتراضی و اعتصاب بازاریان تهران در واکنش به افزایش قیمت دلار و وضعیت نابسامان اقتصادی، در دومین روز به بخش‌های مختلف پایتخت و برخی شهرهای دیگر از جمله کرج، ملارد، مشهد، درگهان و جزیره قشم گسترش یافت.

امیر رئیسیان، وکیل دادگستری، با انتشار تصویری از یک پیامک هشدارآمیز منتسب به «سازمان اطلاعات سپاه پاسداران» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت وقتی هیچ راهی برای تغییر دموکراتیک باقی نمانده است و در کمتر از یک سال ارزش پول مردم نصف شده و بسیاری در خطر بی‌خانمان شدن هستند، اعتراض «حق ملت» است.

شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به دومین روز اعتراضات جدید بازاریان تهران، در شبکه ایکس نوشت: «درود می‌فرستم به شما بازاری‌ها و مردمی که خیابان‌ها را به دست خود گرفته‌اید. تا زمانی که این رژیم سر کار است، وضعیت اقتصادی مملکت رو به زوال خواهد بود.»

ساعاتی پس از شروع اعتراضات مردمی در واکنش به وضعیت بحرانی اقتصاد و معیشت، سید مصطفی تاجزاده، زندانی سیاسی بیانیه‌ای از زندان اوین منتشر کرد: