پرویز قلیچ‌خانی، اسطوره فوتبال ایران، در ۸۱ سالگی در پاریس درگذشت

زنده‌یاد قلیچ‌خانی، پس از انقلاب ۱۳۵۷ به دلیل گرایش‌های سیاسی از ایران خارج شد. او به بیماری آلزامیر دچار بود.

نجمه موسوی-پیمبری از نزدیکان زنده‌یاد قلیچ‌خانی در یادداشت کوتاهی نوشت: «بدین وسیله و با کمال تأسف به اطلاع مردم ایران و تمامی دوستداران و همرزمان پرویز قلیچ‌خانی می‌رسانم که قهرمان ملی و چهره همیشه زنده ایران در تاریخ بیست و سوم ماه می ۲۰۲۶ مصادف با دوم خرداد ۱۴۰۵ در بیمارستانی در حومه پاریس درگذشت.»

او فوتبال را از کوچه‌های محله صابون‌پزخانه میدان شوش تهران شروع کرد. اسطوره فوتبال ایران در باشگاه‌های کیان، تاج، پاس، عقاب، دارایی، پرسپولیس و سن خوزه ارث‌کوئک بازی کرد.

پرویز قلیچ‌خانی نخستین بار در جام ملت‌های ۱۹۶۸ تهران، بار دوم در جام ملت‌های ۱۹۷۲ تایلند و آخرین بار در جام ملت‌های ۱۹۷۶ تهران به مقام قهرمانی این مسابقات دست‌یافت.

او به جز قهرمانی‌های متعدد باشگاهی و آسیایی، سابقه صعود به دو المپیک (مونیخ و مونترال) و حضور در تیم منتخب آسیا و همچنین بردن عنوان مرد سال فوتبال ایران را در کارنامه دارد.

قلیچ‌خانی را بسیاری به عنوان بهترین فوتبالیست تاریخ ایران می‌شناسند، چه اینکه بازیکنی بود برای تمامی پست‌ها؛ او ۶۶ بار برای تیم ملی فوتبال ایران به زمین رفت و ۱۴ گل ملی به ثمر رساند، برخی در پست مدافع، تعدادی در پست هافبک و بعضی هم به‌عنوان مهاجم.

اسطوره اما بزرگترین غایب تیم ملی در جام جهانی ۱۹۷۸، نخستین حضور فوتبال ایران در این تورنمنت بود.

فوتبالیست سیاسی

زنده‌یاد قلیچ‌خانی یکی از نخستین فوتبالسیت‌های سیاسی ایران بود. او پس از انقلاب ۱۳۵۷ در خارج از کشور، مجله آرش را با گرایش سیاسی چپ اداره می‌کرد.

اما سال‌ها پیش از این او که در نوجوانی در «دبیرستان حکیم» و سپس دانش‌سرای عالی ورزش تحصیل کرده بود، به دلیل آنچه «گرایش به گروه‌های تروریستی»، «اقدام به آشوب» و «آسیب به اموال دانش‌سرا» خوانده می‌شد، بازداشت شد و مورد بازجویی قرار گرفت.

این اتفاق در دی‌ماه ۱۳۵۰ افتاد؛ خبر دستگیری او و مهدی لواسانی به خاطر فعالیت‌های سیاسی‌اش در ۲۱ بهمن ۱۳۵۰ منتشر شد. درحالی‌که پرویز قلیچ خانی یک ماه پیش‌تر در خانه‌اش دستگیر شده بود.

اسفند ۱۳۵۰ در تلویزیون ملی ایران، مصاحبه‌ای از پرویز قلیچ‌خانی با حضور سردبیران بعضی رسانه‌های ورزشی پخش شد که او در جریان آن، از رفتارها و تصمیماتش اعلام پشیمانی می‌کرد. پرویز قلیچ‌خانی سه روز بعد، آزاد شد.

بار دیگر پرویز قلیچ‌خانی در سال ۱۳۵۶، در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که در حمله تروریستی به پاسگاهی در سیاهکل توسط فداییان خلق، نقش داشته است. او اما این ادعا را در بیانیه دیگری که اسفند ۱۳۵۷ در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید، تکذیب کرد.

زنده‌یاد قلیچ‌خانی پس از انقلاب ۱۳۵۷ از ایران خارج شد و تا آخر عمر به ایران برنگشت.