به گزارش آیندگان؛ آنتون تروایانوفسکی مینویسد ترامپ هنگام آغاز جنگ در ۲۸ فوریه وعده داده بود مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود، برنامه موشکی آن را نابود کند، شبکه نیروهای نیابتیاش را تضعیف کند، نیروی دریایی ایران را از میان ببرد و زمینه تغییر حکومت را فراهم کند. با این حال، ایران همچنان ذخایری از اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد، بخشی از زرادخانه موشکیاش باقی مانده و توانایی اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز را حفظ کرده است.
در حالی که مقامهای دولت از نابودی گسترده تاسیسات موشکی و دریایی ایران سخن میگویند، حتی برخی حامیان سرسخت ترامپ نیز درباره دستاورد واقعی جنگ ابراز تردید کردهاند. تحلیلگران میگویند اگرچه توان نظامی ایران تضعیف شده، اما تهدیدهای نامتقارن این کشور، از جمله شبکه نیروهای نیابتی و کنترل بر تنگه هرمز، همچنان پابرجا است و چشمانداز تغییر حکومت نیز روشن نیست.
ترجمه کامل گزارش آنتون تروایانوفسکی که با تیتر اصلی «Trump Says He ‘Exceeded’ His Objectives in Iran. But What Did He Accomplish» روز ۸ آوریل ۲۰۲۶ در نیویورکتایمز منتشر شده است را بخوانید؛
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ۲۸ فوریه وارد جنگ شد و وعده داد مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود، توان موشکی آن را نابود کند، شبکه نیروهای نیابتی منطقهایاش را در هم بشکند، نیروی دریاییاش را از میان ببرد و زمینهای برای تغییر حکومت فراهم کند.
پس از پنج هفته بمباران، ترامپ با آتشبس موافقت کرد، در حالی که هیچیک از این اهداف بهروشنی محقق نشده بود.
ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی در روز سهشنبه که پایان بمباران آمریکا را، فعلا و در صورت بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران، اعلام میکرد، گفت ما پیشاپیش همه اهداف نظامی را محقق کرده و حتی فراتر رفتهایم. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت ایالات متحده به پیروزی تاریخی و قاطع دست یافته است، زیرا ارتش ایران برای سالهای آینده از نظر رزمی ناکارآمد شده است.
با این حال، حتی حامیان تصمیم رییسجمهوری برای ورود به جنگ نیز تردید داشتند که ایران واقعا شکست خورده باشد. مارک لوین، مجری شبکه فاکسنیوز که ترامپ اغلب از او تمجید میکند، سهشنبه شب در برنامه پربیننده خود گفت حکومت ایران همچنان در حال بقا است. لورا لومر، فعال راست افراطی نزدیک به کاخ سفید، در فضای آنلاین نوشت ما واقعا از گفتوگوهای آتشبس چیزی به دست نیاوردیم و «تروریستها» در ایران در حال جشن گرفتن هستند. لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه تندرو از کارولینای جنوبی، هشدار داد که کنگره باید هر توافقی را بررسی کند.
ابراز نگرانی از سوی سرسختترین حامیان رییسجمهوری نشاندهنده شکاف میان قدرت آتش گسترده ارتش آمریکا که در یک ماه گذشته به نمایش گذاشته شد و پیامدهای پیچیدهتر جنگ برای امنیت و نفوذ آمریکا بود. این وضعیت نشاندهنده نارضایتی از نتیجه جنگی است که فعلا خاورمیانه را به شکلی متفاوت از جاهطلبیهایی که ترامپ بیش از یک ماه پیش هنگام اعلام آغاز «عملیات گسترده رزمی» مطرح کرده بود، بر جای گذاشته است.
ترامپ در پیام ویدیویی شبانه خود در ۲۸ فوریه، در حالی که کلاه بیسبال با نشان USA بر سر داشت، گفت این حکومت بهزودی خواهد آموخت که هیچکس نباید قدرت و توان نیروهای مسلح ایالات متحده را به چالش بکشد.
اما ایران ایالات متحده را به چالش کشید، حتی در حالی که ارتش آمریکا بیش از ۱۳ هزار هدف را هدف قرار داد؛ بر اساس آماری که پنتاگون روز چهارشنبه منتشر کرد. ایران به شرکای آمریکا در خاورمیانه حمله کرد و کشتیرانی از خلیج فارس را متوقف کرد.
نتیجه این شد که در حالی که ترامپ در آغاز جنگ گفته بود ما اطمینان حاصل خواهیم کرد که ایران به سلاح هستهای دست نیابد، او آتشبس را در شرایطی اعلام کرد که صدها پوند اورانیوم با غنای بالا همچنان در اختیار ایران بود. او روز چهارشنبه در شبکههای اجتماعی نوشت که هیچ غنیسازی اورانیومی وجود نخواهد داشت و آمریکا با ایران همکاری خواهد کرد تا ذخایر آن را بیرون کشیده و منتقل کند، اما هیچ نشانهای وجود نداشت که ایران با چنین شروطی موافقت کرده باشد.
ترامپ همچنین وعده داده بود موشکهای آنها را نابود و صنعت موشکیشان را کاملا از بین خواهد برد. ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، روز چهارشنبه گفت بمبهای آمریکا بیش از ۴۵۰ تاسیسات ذخیرهسازی موشکهای بالستیک و ۸۰ درصد تاسیسات تولید موشکی ایران را هدف قرار داده است. ریچارد گلدبرگ، مشاور ارشد اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسیها که دیدگاهی تندرو دارد، برآورد کرد که تا یکسوم زرادخانه موشکی ایران دستنخورده باقی مانده و هشدار داد یا برچیدن کامل انجام میشود یا نمیشود.
ایالات متحده بنا بر همه گزارشها در غرق کردن بخش عمدهای از نیروی دریایی ایران موفق بود. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفت ۹۷ درصد از بیش از پنج هزار مین دریایی ایران نابود شده و این کشور اکنون هیچ زیردریاییای ندارد.
اما آتشبس در شرایطی اجرا شد که ایران همچنان در مهمترین نقطه برای اقتصاد جهانی یعنی تنگه هرمز قدرت دریایی خود را حفظ کرده است؛ جایی که ایران توانسته با قایقهای کوچک، پهپادها و موشکهای ساحلپایه آن را مسدود کند. ترامپ اصرار داشت ایران بهعنوان بخشی از آتشبس تنگه را بازگشایی کند. وضعیت تنگه در روز چهارشنبه روشن نبود؛ لیویت گفت عبور شناورها افزایش یافته است، اما سامانههای پایش کشتیرانی افزایش تردد را نشان نمیدادند. در هر صورت، به نظر میرسد ایران در صورت تمایل همچنان توانایی آزار کشتیهای تجاری و بازداشتن آنها از عبور را دارد.
در مورد شبکه نیروهای نیابتی ایران، لیویت گفت تهران دیگر نمیتواند در منطقه به نیروهای نیابتی خود سلاح توزیع کند و توان تامین مالی آنها بهشدت کاهش یافته است. با این حال، آنها همچنان تهدید به شمار میروند. اسرائیل به جنگ خود علیه حزبالله در لبنان ادامه میدهد و شبهنظامیان حوثی در یمن در روزهای اخیر علامت دادهاند که ممکن است همچنان به درگیری بپیوندند.
حکومت دینی ایران همچنان در قدرت باقی مانده است، احتمالا با کنترل نظامی بیشتر بر کشور، و هیچ مدرک روشنی وجود ندارد که ادعای ترامپ مبنی بر اینکه رهبرانی که جایگزین کشتهشدگان جنگ شدهاند بسیار معقول هستند را تایید کند.
لیویت به خبرنگاران گفت ایالات متحده و اسرائیل با تضعیف توان نظامی ایران، سپری را که ایران در اطراف برنامه سلاح هستهای خود در حال ایجاد آن بود، برداشتهاند. او گفت برنامههای مرگبار و شرورانه آنها بهمعنای واقعی و استعاری منفجر شده است.
اما هفتههای اخیر نشان داده است که ایران همچنان راههای دیگری برای پاسخ دادن دارد.
برایان کاتولیس، پژوهشگر ارشد در موسسه خاورمیانه، گفت درست است که این جنگ قدرت و پیچیدگی نظامی آمریکا را به نمایش گذاشت، زرادخانه موشکی و پهپادی ایران را کاهش داد و نیروی دریایی آن را نابود کرد. اما او یادآور شد که ارتش ایران پیش از جنگ نیز ضعیف بود و ادعاهای پیروزی آمریکا را به این تشبیه کرد که محمد علی وارد رینگ شود و بگوید در حال کتک زدن یک بوکسور نوجوان است.
کاتولیس گفت تهدید واقعی که ایران همچنان ایجاد میکند نامتقارن است؛ از جمله تواناییهایی مانند پهپادهای ارزان یکطرفه، شبکه باقیمانده نیروهای نیابتی و کنترل آن بر تنگه هرمز. او افزود تراز کلی چندان مطلوب به نظر نمیرسد.
