مجلس نمایندگان روز چهارشنبه قطعنامهای را تصویب کرد که رئیسجمهور دونالد ترامپ را از صدور دستور حملات بیشتر علیه ایران منع میکند و فشار بر دولت را برای یافتن راهی جهت پایان دادن به جنگی نامحبوب افزایش میدهد.
رأی ۲۱۵ به ۲۰۸ نخستین بار از زمان آغاز این درگیری بیش از سه ماه پیش بود که چنین اقدامی در رأی نهایی از مجلس یا سنا عبور میکرد. سنا ماه گذشته در یک رأیگیری آیینی قطعنامه مشابهی را پیش برد که نشاندهنده افزایش بیصبری نسبت به جنگی است که کنگره آن را مجاز اعلام نکرده است.
به نوشته واشینگتنپست، با این حال، تلاش مذکور پیش از آنکه کنگره بتواند ترامپ را مجبور به پایان دادن به خصومتها کند، با موانع قابلتوجهی روبهروست.
در مجلس، چهار جمهوریخواه، توماس مسی (کنتاکی)، تام بارت (میشیگان)، وارن دیویدسن (اوهایو) و برایان فیتزپاتریک (پنسیلوانیا) — به دموکراتها پیوستند تا به پایان جنگ رأی دهند.
گریگوری دبلیو. میکس (نیویورک)، دموکرات ارشد کمیته روابط خارجی مجلس، در جریان بحث در صحن علنی گفت: «ما در جنگی گرفتار شدهایم که پایان نمییابد، زیرا رئیسجمهوری نالایق آن را با در نظر گرفتن صرفاً غرور شخصی خود آغاز کرد، بدون آنکه برای پیامدهایش آماده باشد. تنها راه خروج از این وضعیت دیپلماسی است، نه بمباران بیشتر و نه لافزنی بیشتر.»
بعدتر در همان روز، مجلس در دومین موضوع سیاست خارجی نیز با ترامپ و مایک جانسون، رئیس جمهوریخواه مجلس (لوئیزیانا)، مخالفت کرد و با رأی ۲۱۸ به ۲۰۴ پیشبرد لایحهای را تصویب کرد که ۸ میلیارد دلار وام و ۳۰۰ میلیون دلار کمک امنیتی بلندمدت برای اوکراین فراهم میکند. این قانون همچنان نیازمند رأی نهایی پیش از ارسال به سناست.
این لایحه که همچنین تحریمهای بیشتری علیه بخشهای مالی و انرژی روسیه اعمال میکند، تنها پس از آن به صحن آمد که شش جمهوریخواه صف خود را شکستند و با دموکراتها همراه شدند.
دموکراتها از آغاز درگیری، بارها در هر دو مجلس رأیگیری درباره اختیارات جنگی را به جریان انداختهاند؛ درگیریای که طبق نظرسنجیها محبوب نیست. نظرسنجی نیویورک تایمز-سیهنا کالج در اواسط ماه مه نشان داد ۶۴ درصد رأیدهندگان ثبتنامشده معتقدند ترامپ در ورود به جنگ با ایران تصمیم اشتباهی گرفته است؛ ۳۰ درصد آن را تصمیم درستی میدانند.
قطعنامه اختیارات جنگی سال ۱۹۷۳، قانونی که دموکراتها برای وادار کردن رأیگیری به آن استناد کردند، رؤسایجمهور را ملزم میکند نیروهای آمریکایی را ظرف ۶۰ روز از هر درگیریای که کنگره آن را مجاز نکرده خارج کنند. ترامپ در اول مه به مهلت رسید، اما با استدلال اینکه خصومتها پس از اجرایی شدن آتشبس «پایان یافته» از آن عبور کرد، هرچند ایالات متحده همچنان محاصره دریایی ایران را اجرا میکند.
برایان مست (فلوریدا)، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس، استدلال ترامپ را تکرار کرد که جنگ عملاً پایان یافته است.
او گفت: «ما در حال خصومت نیستیم. ما تقریباً با همان تعداد نیروهایی که همواره در منطقه داریم حضور داریم.»
برای رسیدن به میز ترامپ، قطعنامه سنا نیازمند رأی نهایی آن مجلس است؛ امری که در صورت حضور همه سناتورها میتواند دشوار باشد. سه سناتور جمهوریخواه که پیشتر با چنین طرحهایی مخالفت کرده بودند، در رأیگیری آیینی ماه گذشته غایب بودند و اجازه دادند قطعنامه پیش برود. اگر طبق روال گذشته رأی میدادند، نتیجه ۵۰-۵۰ میشد و شکست میخورد.
مجلس نیز باید نسخه سنا را تصویب کند تا به میز ترامپ برسد. ترامپ تقریباً قطعاً آن را وتو خواهد کرد، که در این صورت سنا و مجلس باید با رأی دوسوم در هر دو مجلس وتو را لغو کنند تا قطعنامه اجرایی شود. تاکنون هیچ قطعنامه اختیارات جنگی نتوانسته از سد وتو عبور کند.
برخلاف نسخه سنا، نسخه مجلس قابل وتو نیست، اما مشخص نیست آیا از امتیاز ویژهای برخوردار است که رأیگیری در سنا را تضمین کند یا خیر. اگر مشاور پارلمانی سنا چنین تشخیصی ندهد، جان تون، رهبر اکثریت سنا (داکوتای جنوبی)، میتواند از طرح آن برای رأیگیری خودداری کند.
همچنین درباره اینکه آیا قطعنامه مجلس در صورت تصویب در هر دو مجلس قدرت قانونی خواهد داشت یا نه، اختلاف نظر قابلتوجهی وجود دارد.
تیم کین (ویرجینیا)، سناتور دموکرات که رهبری تلاشها برای رأیگیری اختیارات جنگی در سنا را بر عهده دارد، گفته است تصویب قطعنامه میتواند ترامپ را تحت فشار بگذارد تا برای پایان دادن به درگیری مذاکره کند، حتی اگر رئیسجمهور آن را وتو کند و کنگره نتواند وتو را لغو کند.
او در بیانیهای گفت: «نباید برای رئیسجمهور و تیم امنیت ملیاش تعجبآور باشد که این جنگ عمیقاً نامحبوب است — بهویژه وقتی دولت ترامپ-ونس هیچ توضیحی به مردم آمریکا درباره اهداف ما، امکان دستیابی به آنها صرفاً از طریق نیروی نظامی، مبنای حقوقی اقدام یا هزینهها و ریسکهای مالی و انسانی ارائه نکرده است. رأی امروز مجلس نشان میدهد این دولت بر مسائل نادرست تمرکز کرده است.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، روز چهارشنبه هنگام شهادت در کمیته روابط خارجی مجلس گفت تصویب چنین قطعنامهای باعث میشود ایرانیها کمتر به میز مذاکره بیایند.
او به مایکل لاولر (نیویورک) گفت:
«ایرانیها در گذشته آن را اشتباه فهمیدهاند. فکر میکنند اگر این طرح تصویب شود یعنی رئیسجمهور دیگر نمیتواند علیه آنها اقدام کند و بنابراین دیگر اهرم فشاری ندارد.»
روبیو افزود رأی مجلس باعث میشود مذاکرهکنندگان ایرانی تصور کنند «بهنوعی» دست دولت ترامپ بسته خواهد شد و «نخواهیم توانست کاری علیه آنها انجام دهیم، پس چرا باید توافقی صورت گیرد؟»
انتظار میرفت قطعنامه مجلس ماه گذشته تصویب شود، اما رهبران جمهوریخواه در آخرین لحظه آن را کنار گذاشتند تا در جریان تعطیلات اخیر مجلس تلاش کنند آرای جمهوریخواهان را تغییر دهند.
مسی گفت این راهبرد نتیجه معکوس داشت: «وقتی اعضا به حوزههای انتخابیهشان برگشتند، از رأیدهندگانشان شنیدند … و این موضوع برای جمهوریخواهانی که رأی مثبت دادند تأیید کرد که باید کار درست را انجام دهند.»
میکس نیز گفت این تأخیر به افزایش حمایت کمک کرد: «مدتی بود مطمئن بودم، و به همین دلیل به پیگیری ادامه دادیم، چون میدانستیم میتوانیم این کار را انجام دهیم.»
فیتزپاتریک استدلال کرد کنگره باید از قانون پیروی کند، قانونی که اعلام جنگ را صرفاً در اختیار کنگره قرار میدهد و اختیارات خود را اعمال کند: «نمیدانم چه چیزش پیچیده است. آن را به کنگره بیاورید، درباره شایستگیهایش بحث کنیم و رأی بدهیم. سیستم باید اینگونه کار کند.»
میکس گفت پیشبرد لایحه حمایت از اوکراین پیامی «به مردم اوکراین» میفرستد که «ایالات متحده آمریکا پشت آنها را خالی نخواهد کرد.»
تون ماه گذشته گفت مسیر جنگ با ایران تعیین خواهد کرد که آیا جمهوریخواهان بیشتری در سنا با آن مخالفت خواهند کرد یا نه، در حالی که دولت همزمان با بررسی حملات بیشتر، با تهران مذاکره میکند.
او به خبرنگاران گفت: «اعضای ما، سؤالات درستی میپرسند و تلاش میکنند بفهمند راهبرد آینده چیست.»
مجلس همچنین قرار است این هفته قطعنامه جداگانهای درباره اختیارات جنگی را که رشیده طلیب (میشیگان) ارائه کرده بررسی کند؛ طرحی که دولت ترامپ را از پیوستن به جنگ اسرائیل در لبنان منع میکند. با این حال، این طرح با شانس کمتری روبهروست، زیرا درون حزب دموکرات حمایت یکپارچهای ندارد.