در گزارش جولیان ای بارنز، تایلر پیجر، اریک اشمیت که روز ۲۴ مارس ۲۰۲۶ در نیویورک تایمز منتشر شده، امده است؛
به گفته منابعی که از سوی مقامهای آمریکایی در جریان این گفتوگوها قرار گرفتهاند، محمد بن سلمان، رهبر عملی عربستان سعودی، در تماسهایی با دونالد ترامپ خواستار ادامه جنگ علیه ایران شده و گفته است کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل «فرصتی تاریخی» برای بازسازی خاورمیانه ایجاد کرده است.
این منابع گفتهاند بن سلمان در مجموعهای از گفتوگوها طی هفته گذشته به ترامپ منتقل کرده است که باید برای نابودی حکومت تندرو ایران فشار را ادامه دهد.
به گفته افراد آگاه از این گفتوگوها، بن سلمان استدلال کرده است ایران تهدیدی بلندمدت برای کشورهای حوزه خلیج فارس است که تنها با کنار رفتن حکومت از میان برداشته میشود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز ایران را تهدیدی بلندمدت میداند، اما تحلیلگران میگویند مقامهای اسرائیلی احتمالا یک ایران ناکام را که درگیر آشوب داخلی باشد و نتواند اسرائیل را تهدید کند، موفقیت تلقی میکنند؛ در حالی که عربستان یک دولت فروپاشیده در ایران را تهدیدی مستقیم و جدی برای امنیت خود میبیند.
با این حال، مقامهای ارشد در دولتهای عربستان و آمریکا نگراناند اگر درگیری طولانی شود، ایران حملات شدیدتری علیه تاسیسات نفتی عربستان انجام دهد و آمریکا در جنگی بیپایان گرفتار شود.
ترامپ در اظهارات علنی خود مواضع متناقضی داشته و گاه گفته است جنگ ممکن است بهزودی پایان یابد و گاه از تشدید آن سخن گفته است. او روز دوشنبه در شبکههای اجتماعی نوشت دولتش و ایران «گفتوگوهای سازندهای درباره حلوفصل کامل خصومتها» داشتهاند، هرچند ایران برگزاری مذاکرات را رد کرد.
پیامدهای این جنگ برای اقتصاد و امنیت ملی عربستان بسیار گسترده است. حملات پهپادی و موشکی ایران که در واکنش به حمله آمریکا و اسرائیل انجام شده، اختلالهای بزرگی در بازار نفت ایجاد کرده است.
مقامهای عربستان این ادعا را که بن سلمان برای طولانی شدن جنگ فشار آورده است، رد کردند.
دولت عربستان در بیانیهای اعلام کرد: «پادشاهی عربستان سعودی همواره از حلوفصل مسالمتآمیز این درگیری حمایت کرده است، حتی پیش از آغاز آن.» این بیانیه افزود مقامها «در تماس نزدیک با دولت ترامپ هستند و تعهد ما تغییری نکرده است.»
در ادامه آمده است: «نگرانی اصلی ما امروز دفاع از خود در برابر حملات روزانه علیه مردم و زیرساختهای غیرنظامی ماست. ایران به جای راهحلهای دیپلماتیک جدی، مسیر خطرناک لبه پرتگاه را انتخاب کرده است. این امر به همه طرفهای درگیر آسیب میزند، اما بیش از همه به خود ایران.»
به گفته منابع آگاه، ترامپ در مقاطعی مایل به پایان دادن به جنگ بوده است، اما بن سلمان استدلال کرده این کار اشتباه است و خواستار حمله به زیرساختهای انرژی ایران برای تضعیف حکومت تهران شده است.
این گزارش بر پایه گفتوگو با افرادی تهیه شده است که با مقامهای آمریکایی صحبت کردهاند و به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود. نیویورک تایمز با افرادی با دیدگاههای مختلف درباره ادامه جنگ و نقش بن سلمان در مشاوره به ترامپ گفتوگو کرده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفت دولت «درباره گفتوگوهای خصوصی رییسجمهوری اظهار نظر نمیکند.»
بن سلمان، پادشاهی اقتدارگرا و رهبر سرکوب گسترده مخالفان، از سوی ترامپ مورد احترام قرار دارد و پیشتر نیز بر تصمیمگیریهای او تاثیر گذاشته است. به گفته منابع آگاه، او استدلال کرده است آمریکا باید اعزام نیرو به ایران برای تصرف زیرساختهای انرژی و برکناری حکومت را بررسی کند.
در روزهای اخیر، ترامپ بررسی جدیتری درباره عملیات نظامی برای تصرف جزیره خارک، مرکز زیرساخت نفتی ایران، انجام داده است. چنین عملیاتی با نیروهای هوابرد ارتش یا یورش آبیخاکی تفنگداران دریایی بسیار پرخطر خواهد بود.
با این حال، به گفته منابع آگاه، بن سلمان در گفتوگوهای خود با ترامپ از عملیات زمینی حمایت کرده است.
دیدگاه عربستان درباره جنگ به همان اندازه که سیاسی است، تحت تاثیر ملاحظات اقتصادی نیز قرار دارد. از زمان آغاز جنگ، حملات تلافیجویانه ایران عملا تنگه هرمز را مسدود کرده و صنعت انرژی منطقه را مختل کرده است. بخش عمده نفت عربستان، امارات و کویت باید برای رسیدن به بازارهای جهانی از این تنگه عبور کند.
هرچند عربستان و امارات خطوط لولهای برای دور زدن تنگه ساختهاند، این مسیرهای جایگزین نیز هدف حمله قرار گرفتهاند.
تحلیلگران آشنا با دیدگاه دولت عربستان میگویند بن سلمان احتمالا ترجیح میداد از جنگ پرهیز شود، اما نگران است اگر ترامپ اکنون عقبنشینی کند، عربستان و سایر کشورهای منطقه با ایران جسور و خشمگین تنها بمانند.
در این نگاه، یک حمله نیمهتمام عربستان را در معرض حملات مکرر ایران قرار میدهد و میتواند به ایران امکان دهد هر از گاهی تنگه هرمز را ببندد.
یاسمین فاروق، مدیر پروژه خلیج فارس و شبهجزیره عربستان در گروه بینالمللی بحران، گفت: «مقامهای سعودی قطعا میخواهند جنگ پایان یابد، اما نحوه پایان آن اهمیت دارد.»
حمله سال ۲۰۱۹ مورد حمایت ایران به تاسیسات نفتی عربستان، که موقتا نیمی از تولید نفت این کشور را مختل کرد، بن سلمان را واداشت رویکرد تقابلی خود با جمهوری اسلامی را بازنگری کند.
مقامهای سعودی بعدها مسیر تنشزدایی دیپلماتیک را دنبال کردند و در سال ۲۰۲۳ روابط با ایران را از سر گرفتند، زیرا دریافتند اتحادشان با آمریکا تنها تا حدی از آنها در برابر ایران محافظت میکند.
کشورهای دیگری در منطقه، از جمله امارات، نیز در سالهای اخیر به دلایل مشابه روابط گرمتری با ایران برقرار کردند.
پس از تصمیم ترامپ برای ورود به جنگ، برخلاف توصیه چند دولت حوزه خلیج فارس، ایران با شلیک هزاران موشک و پهپاد به کشورهای منطقه پاسخ داد و تلاشهای آنها برای نزدیک کردن ایران به خود را بر هم زد.
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان، هفته گذشته به خبرنگاران گفت: «هر میزان اندک اعتمادی که وجود داشت، کاملا از بین رفته است.»
عربستان ذخیره بزرگی از سامانههای رهگیر پاتریوت دارد که برای دفاع در برابر موج حملات ایران به میدانهای نفتی، پالایشگاهها و شهرهایش از آن استفاده میکند.
اما رهگیرها در سطح جهانی کمیاباند. حملات پهپادی و موشکی در عربستان تاکنون یک پالایشگاه و سفارت آمریکا را هدف قرار داده و ترکشهای ناشی از رهگیریها دو کارگر مهاجر بنگلادشی را کشته و بیش از دوازده تبعه خارجی دیگر را زخمی کرده است.
از آغاز جنگ، نتانیاهو برای عملیاتهایی فشار آورده است که میتواند به فروپاشی حکومت ایران منجر شود. مقامهای آمریکایی بر تضعیف توان موشکی و دریایی ایران تمرکز کردهاند و نسبت به امکان برکناری حکومت تندرو ایران با تردید بیشتری نگاه میکنند.
با وجود کشته شدن شمار زیادی از رهبران در حملات اسرائیل، حکومت تندرو همچنان کنترل را در دست دارد.
تحلیلگران میگویند مقامهای سعودی از مدتها پیش نگراناند یک دولت فروپاشیده در ایران تهدیدی جدی برای آنها باشد. آنها بیم دارند حتی در صورت سقوط حکومت، عناصر نظامی یا شبهنظامیانی که در خلأ قدرت شکل میگیرند، همچنان به حمله به پادشاهی ادامه دهند و احتمالا بر اهداف نفتی تمرکز کنند.
برخی تحلیلگران اطلاعاتی دولتی به دیگر مقامها گفتهاند معتقدند بن سلمان جنگ را فرصتی برای افزایش نفوذ عربستان در سراسر خاورمیانه میبیند و باور دارد عربستان حتی در صورت تداوم جنگ نیز میتواند از خود محافظت کند.
در گفتوگو با بن سلمان، ترامپ نگرانیهایی درباره افزایش قیمت نفت و آسیب آن به اقتصاد مطرح کرده است. به گفته منابع آگاه، رهبر عربستان به او اطمینان داده است این وضعیت موقتی است.
اما مقامهای آمریکایی و منطقهای نسبت به بازگشت سریع بازار نفت به ثبات تردید جدی دارند. اقتصاددانان میگویند عربستان نمیتواند کمبود ناشی از جنگ را جبران کند، زیرا خط لوله زمینی این کشور تنها بخشی از نفتی را منتقل میکند که معمولا از تنگه هرمز عبور میکند.
هرچند عربستان نسبت به دیگر کشورهای خلیج فارس موقعیت بهتری برای تحمل بسته شدن تنگه دارد، اگر این آبراه بهزودی بازگشایی نشود، ممکن است با پیامدهای وخیم روبهرو شود.
حتی پیش از آغاز جنگ، بن سلمان با چالشهای مالی جدی روبهرو بود، زیرا به ضربالاجل سال ۲۰۳۰ که برای تبدیل عربستان به مرکز جهانی کسبوکار تعیین کرده نزدیک میشد. دولت او پیشبینی کرده است در سالهای آینده با کسری بودجه مواجه خواهد بود، زیرا پروژههای عظیم و سرمایهگذاریهای گسترده در حوزه هوش مصنوعی منابع محدود کشور را تحت فشار قرار داده است.
جنگ طولانی با ایران میتواند همه این برنامهها را به خطر اندازد. موفقیت بن سلمان به ایجاد محیطی امن برای سرمایهگذاران و گردشگران وابسته است.
وقتی هفته گذشته از فیصل بن فرحان پرسیده شد آیا دولت عربستان پایان فوری جنگ را ترجیح میدهد یا درگیری طولانیتری را که در آن توان ایران تضعیف شود، او پاسخ داد تنها دغدغه مقامها توقف حملات ایران به عربستان و کشورهای همسایه است.
او گفت: «ما از هر اهرمی که در اختیار داریم، سیاسی، اقتصادی، دیپلماتیک و غیره، استفاده خواهیم کرد تا این حملات متوقف شود.»