به گزارش آیندگان؛ روزنامه نیویورکتایمز به نقل از مقامهای امنیتی آمریکا و دیگر کشورهای غربی نوشت که نشانههایی نگرانکننده را زیر نظر دارند که حاکی از آن است ایران ممکن است در صورت صدور دستور دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای حملات گسترده علیه این کشور، به نیروهای نیابتی خود دستور دهد حملات تلافیجویانه تروریستی علیه اهداف آمریکایی در اروپا و خاورمیانه انجام دهند.
این مقامها که به شرط فاش نشدن نام خود درباره ارزیابیهای محرمانه اطلاعاتی سخن گفتهاند، میگویند هنوز هیچ طرح مشخصی برای حمله شناسایی نکردهاند. با این حال افزایش «چتر» -اصطلاح اطلاعاتی برای رهگیری الکترونیکی ارتباطات تروریستها- نشان میدهد سطحی از برنامهریزی و هماهنگی برای حمله در جریان است.
تهدیدها متعدد است. مقامهای اطلاعاتی و ضدتروریسم نگراناند تهران حوثیها در یمن را برای ازسرگیری حملات به کشتیهای غربی در دریای سرخ به کار گیرد. در اروپا نیز نگرانی وجود دارد که سلولهای خفته حزبالله یا حتی القاعده یا شاخههای وابسته به آن، برای حمله به پایگاهها یا سفارتخانههای آمریکا فعال شوند. یک مقام ارشد آمریکایی گفت تحلیلگران دولتی «فعالیت و برنامهریزی زیادی» را رصد میکنند، اما مشخص نیست چه عاملی میتواند ماشه حمله را بکشد.
کالین پی کلارک، مدیر اجرایی مرکز سوفان، موسسه اطلاعاتی و مشاورهای در نیویورک، گفت: «ایران میتواند از طریق نیروهای نیابتی حملات تروریستی انجام دهد که هزینه هرگونه کارزار نظامی آمریکا را افزایش دهد.»
این ابهام برنامهریزی جنگی دولت ترامپ را پیچیدهتر میکند. نامشخص بودن اهداف ترامپ — از حملات محدود به اهداف نظامی تا سرنگونی آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی — ممکن است باعث شود تهران حمله آمریکا را تهدیدی وجودی تلقی کند.
در نتیجه، ایران میتواند درگیری را علیه آمریکا و اسرائیل به شکلی تشدید کند که در حملات ژوئن یا پس از ترور ژنرال قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، در سال ۲۰۲۰ انجام نداد.
در چارچوب افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه در هفتههای اخیر، پنتاگون سامانههای پدافند موشکی پاتریوت و دیگر سامانهها را برای حفاظت از ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه اعزام کرده است. اما حمله تروریستی احتمالا اهدافی با حفاظت کمتر را هدف قرار خواهد داد.
کلارک گفت: «اگر کارزار نظامی آمریکا علیه ایران برای رهبر جمهوری اسلامی و مقامهای ارشد سپاه پاسداران تهدیدی وجودی باشد، کاملا انتظار دارم تهران دستور حملات تروریستی در خارج، از جمله در اروپا، را صادر کند.»
یک مقام ارشد غربی گفت آمریکا و متحدانش در اروپا و خاورمیانه به خوبی از تهدید «پاسخهای ترکیبی» — از جمله حملات تروریستی — آگاهاند و دولتهای غربی به طور مستمر گزارشهای اطلاعاتی مربوط به این تهدیدها را بازبینی میکنند.
روز جمعه، عالیترین سناتور دموکرات در کمیته نیروهای مسلح سنا درباره خطرات حمله به ایران در روزهای آینده به دولت ترامپ هشدار داد.
جک رید، سناتور دموکرات از ایالت رود آیلند، در بیانیهای گفت: «حملات نظامی علیه ایران خطر شعلهور شدن جنگی گسترده در منطقه را در پی دارد، نیروهای آمریکایی در سراسر خاورمیانه را به خطر میاندازد و بازارهای جهانی را به شکلی بیثبات میکند که به شهروندان عادی آمریکا آسیب میزند.»
او افزود: «پیش از هر اقدام نظامی، رییسجمهوری ترامپ باید در برابر مردم آمریکا حاضر شود، توضیح دهد چرا چنین درگیریای ضروری است، درباره خطرات و هزینهها صادق باشد و راهبردی روشن با پایانبندی مشخص ارائه کند.»
کارشناسان امنیتی همچنین هشدار میدهند حمله به ایران به مراتب پیچیدهتر از عملیات نظامی ژانویه در ونزوئلا برای بازداشت نیکولاس مادورو خواهد بود و میتواند آمریکا را وارد درگیریای طولانی کند.
مقامهای آمریکایی و غربی میگویند اگرچه نیروهای نیابتی ایران در منطقه — حماس، حزبالله، حوثیها و دولت بشار اسد در سوریه — در سال گذشته تضعیف یا کنار زده شدهاند، آنچه باقی مانده همچنان تهدیدی جدی برای منافع آمریکا، بهویژه در خاورمیانه، به شمار میرود.
ویلیام اف وکسلر، مدیر برنامههای خاورمیانه شورای آتلانتیک و مقام پیشین سیاستگذاری ضدتروریسم پنتاگون، گفت: «محور مقاومت جهانی به رهبری ایران در مناطق مجاور اسرائیل به شدت تضعیف شده، اما همچنان در مکانهایی مانند عراق و یمن و حتی دورتر از آن، جایی که حضورش کوچکتر اما معنادار است، توانایی اقدام دارد.»
افزایش خطر از سوی ایران و نیروهای نیابتی آن در شرایطی رخ میدهد که مقامهای نظامی و ضدتروریسم آمریکا و غرب از ماهها پیش نسبت به احتمال حملهای با تلفات گسترده از سوی القاعده در اروپا نگراناند.
بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی غرب، القاعده به دنبال انجام حملهای است تا جایگاه خود را حفظ کند و هواداران جذب کند. در ارزیابی ضدتروریسم شورای امنیت سازمان ملل در ماه جاری آمده است: «جاهطلبی القاعده برای عملیات خارجی همچنان بالا است و ممکن است در حال افزایش باشد.»
افبیآی تصویری از سیفالعدل، رهبر عملی القاعده، منتشر کرده که در ایران حضور دارد. برخی تحلیلگران معتقدند در صورت جنگ میان ایران و آمریکا، ممکن است به عناصر القاعده دستور داده شود در اروپا یا خاورمیانه حملات تروریستی انجام دهند. یک مقام اجرای قانون فدرال گفت سال گذشته نگرانیهایی جدی درباره برنامهریزی حمله از سوی این گروه وجود داشت.
گزارش ضدتروریسم شورای امنیت سازمان ملل در ژوییه گذشته نتیجه گرفت سیفالعدل به دو معاون ارشد خود دستور داده است «سلولها را در عراق، جمهوری عربی سوریه، لیبی و اروپا فعال کنند.»
در این گزارش آمده است این اقدام نشاندهنده «قصد بلندمدت مستمر القاعده برای انجام عملیات خارجی» است.