حقوق بشر

ابوالفضل قدیانی و مهدی محمودیان، دو زندانی سیاسی زندان اوین در متنی که روز ۱۰ تیر ۱۴۰۴ از زندان بزرگ تهران منتشر کرده‌اند، روایت تکان‌دهنده‌ای از انچه که بر زندانیان و زندان‌بانان پس از حمله اسرائیل به زندان اوین گذشته‌است، نوشته‌اند.

بیش از هزارو ۳۰۰ کنشگر، روزنامه‌نگار، سینماگر و شهروند ایرانی و افغانستانی در نامه‌ای خطاب به حکومت جمهوری اسلامی خواستار توقف فوری برخوردهای غیرانسانی با افغانستانی‌ها شدند و از شهروندان خواستند سکوت نکنند تا این سکوت همدستی یا تایید تلقی نشود.

57 تن از اساتید، وکلا و حقوقدانان کشور در اعتراض به طرح مجلس برای «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری کنندگان با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم» بیانیه‌ای صادر کرده و آن را فاجعه ای بزرگ برای نظام قانونی و قضایی کشور دانستند.

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به تعداد قربانیان حمله اسرائیل به زندان اوین گفت: «تاکنون مطابق آمار رسمی ۷۱ نفر در حمله اسرائیل به زندان اوین شهید شده‌اند، شهدا از کادر اداری زندان، سربازان وظیفه، محکومین زندانی، خانواده محکومین و همسایه‌های مجاور زندان هستند.»

شماری از فعالان سیاسی و مدنی و زندانیان قبل و بعد از انقلاب ۵۷ در بیانیه‌ای از حمله اسرائیل به زندان اوین به‌شدت انتقاد کردند و هشدار دادند این رویداد زمینه را برای فشار بیشتر حکومت بر زندانیان سیاسی فراهم کرده است.

پس از اعلام آتش بس میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، برخی فعالان سیاسی و مدنی در ایران نگران‌اند که حکومت سرکوب شهروندان خود را تشدید کند؛ رسانه‌های محلی گزارش داده‌اند که شش نفر به اتهام همکاری با اسرائیل اعدام شده‌اند و صدها نفر دیگر نیز در پی درگیری اخیر بازداشت شده‌اند.

سایت حقوق‌بشری هرانا گزارش داد که پس از ۱۲ روز جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، شمار کل جان‌باختگان و مجروحان حملات اسرائیل به شهرهای مختلف ایران، به پنج هزار و ۵۳۰ تن شامل شامل هزار و ۵۴ کشته و چهار هزار و ۴۷۶ مجروح رسید.

میزان، خبرگزاری قوه قضاییه از اجرای حکم اعدام ادریس آلی، آزاد شجاعی و رسول احمد محمد، کولبرانی که به کمک در انتقال تجهیزات و سلاح مورد استفاده در کشتن فخری‌زاده متهم شده بودند، خبر داد.

سایت فردا خبر داده که مقامات ارشد ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کرده‌اند که «فرماندهان محلی مجاز به برخورد سختگیرانه با هرگونه فرار یا نافرمانی در میان سربازان و افسران در تمامی شاخه‌های نیروهای امنیتی هستند.»

ایران‌اینترنشنال خبر داده که احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر ایرانی-سوئدی محکوم به اعدام، ابتدا دوم تیرماه از زندان اوین به تیپ دوم تهران بزرگ منتقل شد و دقایقی پیش نیز از زندان تهران بزرگ به مکان نامعلومی انتقال یافت.

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، خواستار حفاظت از غیرنظامیان در بحبوحه تشدید درگیری میان اسرائیل و ایران شد و گفت: «در ایران، بیش از ۴۰۰ نفر از جمله ۵۴ زن و کودک کشته شده‌اند و بیش از ۳ هزار و ۵۶ نفر مجروح شده‌اند. در اسرائیل نیز ۲۴ نفر جان باخته‌اند و دست‌کم ۱۲۱۷ نفر مجروح شده‌اند.»

سازمان عفو بین‌الملل نسبت به افزایش خطر اعدام و شکنجه در ایران پس از بازداشت‌های فله‌ای به اتهام "همکاری با اسرائیل" هشدار داد.

سپیده قلیان، زندانی سیاسی، روز چهارشنبه ۲۱ خردادماه، پس از بیش از دو سال از زندان اوین تهران آزاد شد.

مهاجران معترض به فرمان‌های ضد مهاجراتی دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، با شدیدترین مقاومت مواجه شد؛ مأموران فدرال به محل‌های کار یورش بردند و با ساکنان درگیر شدند.

«حسین می‌گفت کاری کردند علیه خودش اعتراف تلویزیونی کند، چون خواهرزاده‌اش را تهدید به قتل کردند. می‌گفت حاضر بود از قتل عیسی مسیح تا رئیسی را گردن بگیرد.» این روایت یک منبع‌ آگاه در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی فارسی است که می‌گوید حسین شنبه‌زاده، ویراستار و مترجم، را در دوران بازجویی شکنجه کردند تا او را وادار به اعتراف اجباری کنند.

جمهوری اسلامی در ماه گذشته میلادی (می ۲۰۲۵) دست‌کم ۱۵۲ زندانی را در زندان‌های سراسر ایران به دار آویخت. از سوی دیگر اعدام ۵۱۱ نفر در پنج ماه نخست سال جاری میلادی در مقایسه با اعدام ۲۶۱ نفر در دوره مشابه در سال ۲۰۲۴، نشان می‌دهد آمار اعدام‌ها رشد ۹۶ درصدی داشته است.

در دور دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، حملات او به حقوق افراد تراجنسیتی تنها بخشی از یک پروژه گسترده‌تر برای تضعیف دولت اداری ایالات متحده است. با تحمیل تعریفی سخت‌گیرانه و علمی‌نشده از «جنس» بر تمام نهادهای فدرال، دولت ترامپ نه‌فقط اقلیت‌های جنسی و جنسیتی، بلکه ساختارهای حیاتی برای تأمین سلامت، امنیت و رفاه عمومی را هدف قرار داده است.

دولت آمریکا مجوز دانشگاه هاروارد برای پذیرش دانشجویان خارجی را لغو کرد. دانشگاه هاروارد این اقدام دولت ترامپ را "غیرقانونی" و در حکم "انتقام‌جویی" دانست. دموکرات‌های کنگره آمریکا این تصمیم را محکوم کردند. وزیر امنیت داخلی امریکا هاروارد را به "تشویق خشونت"، "یهودی‌ستیزی" و "همکاری با حزب کمونیست چین" متهم کرد.

بی‌بی‌سی اعلام کرد «گری لینه‌کر، مجری سرشناس برنامه Match of the day، در پایان فصل ۲۰۲۴/۲۵ از سمت خود در این شبکه کناره‌گیری می‌کند.» این تصمیم پس از بازنشر یک محتوای یهودستیزانه گرفته شده است. فشارهای رسانه‌ای روی او حتی پس از عذرخواهی هم ادامه پیدا کرد و منجر به کناره‌گیری شد.

روزنامه پیام ما در گزارشی درباره «پیامک حجاب» نوشت: «زنان اصفهانی روایت‌های بسیاری از دریافت پیامک‌های حجاب داشتند و حالا از هفته‌ گذشته دامنه‌ ارسال این پیامک گسترده‌تر شده و تهران و شیراز را هم در برگرفته است. هم‌زمان در خبرگزاری فارس عده‌ای با راه‌اندازی کارزاری خواستار راه‌اندازی پیام حجاب در شهرها و استان‌های دیگر شده‌اند. همه‌ این حواشی در حالی رخ داده است که دولت و مدیران دولتی تاکنون درباره‌ این پیامک و ماجرای اجرای قانون عفاف و حجاب اظهار بی‌اطلاعی کرده‌اند.»

ماهنامه پیوست در گزارشی درباره ارسال پیامک‌های حجاب برای شهروندان نوشت: «برای اینکه یک پیامک حجاب برای شهروندان ارسال شود حداقل باید دو تبادل اطلاعات میان پلیس و سازمان ثبت احوال و سامانه شاهکار صورت گیرد. در ابتدا تصویر گرفته شده از طریق دوربین‌های شهری باید با پایگاه داده‌ای اشخاص حقیقی که متولی آن ثبت احوال است تطبیق داده شود تا مشخص شود این تصویر متعلق به چه کسی است و پس از آن کد ملی شخص با شماره تلفن همراه وی از طریق سامانه «شاهکار» تطبیق داده شود و در نهایت در اختیار سازمان ارسال کننده پیامک قرار گیرد و ارسال شود.»