به نوشته تلگراف، در یکی از این موارد، سید احمد الوداعی به عنوان واعظی حامی حکومت ایران معرفی شده که در برنامههای دارالحکمه تراست حضور داشته است. همچنین از بتول سبیتی، مفسر سیاسی حامی ایران، نام برده شده که در نشستی مشترک با بنیاد اسلامی ابرار شرکت کرده و پیشتر اظهاراتی در حمایت از روز قدس و عملیات طوفان الاقصی بیان کرده است.
کمیسیون خیریههای بریتانیا اعلام کرده است که مدیریت ریسک، بررسی سوابق سخنرانان و رعایت دستورالعملهای مربوط به افراطگرایی و تروریسم را ارزیابی میکند و در صورت لزوم اقدام متناسب انجام خواهد داد. هر دو خیریه اتهامها را رد کرده و تاکید کردهاند که در چارچوب قانون بریتانیا فعالیت میکنند و مسئول دیدگاههای شخصی سخنرانان نیستند.
ترجمه کامل گزارش پاتریک ساور را که با تیتر اصلی «Iranian propagandists ‘given platform by British charities’» (تبلیغکنندگان حکومت ایران «از سوی خیریههای بریتانیایی تریبون گرفتهاند») که روز ۲۵ آوریل ۲۰۲۶ در روزنامه تلگراف منتشر شده است را بخوانید؛
تلگراف آگاه شده است که نهاد ناظر بر خیریهها در بریتانیا در حال بررسی ادعاهایی است مبنی بر این که برخی خیریههای بریتانیایی ممکن است به حامیان حکومت ایران تریبون داده باشند.
دو خیریه مستقر در لندن متهم شدهاند که از حامیان جمهوری اسلامی و گروه تروریستی ممنوعه حماس حمایت کردهاند.
یکی از این خیریهها، دارالحکمه تراست (DAT)، متهم است که از یک حامی حکومت تندرو در تهران حمایت کرده که در ویدیوهایی ظاهر شده و از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تمجید کرده است؛ فردی که در حمله هوایی اسرائیل در آغاز درگیری کنونی با آمریکا کشته شد.
خیریه دیگر، بنیاد اسلامی ابرار (AIF)، متهم است که به یک حامی ادعایی روز قدس، که از سوی ایران بنیانگذاری شده، و همچنین حملات ۷ اکتبر علیه اسرائیل تریبون داده است.
کمیسیون خیریهها ماه گذشته دستورالعملهای تازهای صادر کرد و به خیریهها درباره فعالیتهای مرتبط با ایران هشدار داد و اعلام کرد در صورت مشاهده هرگونه شواهدی از ارتباط با افراطگرایی یا تروریسم اقدام خواهد کرد.
اکنون این نهاد در حال بررسی ادعاهایی است مبنی بر این که هر دو خیریه DAT و AIF قوانین مربوط به «تریبون دادن به سخنرانانی که با تمجید یا حمایت از تروریسم یا تحریک به خشونت یا نفرت، قانون را نقض میکنند» را نقض کردهاند.
بر اساس شکایتی که هماکنون در حال بررسی است، DAT «به طور منظم به سید احمد الوداعی تریبون میدهد»؛ واعظ شیعه غیرروحانی و حامی خودخوانده حکومت ایران.
آقای الوداعی که در ماههای اخیر دستکم سه بار در محل خیریه در ایستون مراسم مذهبی برگزار کرده، در ویدیویی که ژانویه سال گذشته در اینستاگرام منتشر شد، در حالی که پرچم جمهوری اسلامی را در دست داشت، به مصاحبهکننده گفت: «بدون ایران مقاومتی وجود ندارد و فلسطینیان امروز زنده نمیمانند.»
گفته میشود او در اردیبهشت ۱۴۰۳ در مراسم یادبودی در یک مرکز اجتماعی در ومبلی به افتخار ابراهیم رئیسی، رییسجمهور ایران که به «قصاب تهران» معروف بود و در سانحه سقوط بالگرد کشته شد، شرکت کرده است.
آقای الوداعی، معمار ۳۰ ساله، همچنین در آبان ۱۴۰۱ در خارج از مرکز اسلامی انگلیس در شمال غرب لندن در حالی فیلمبرداری شد که جمعیتی را در شعار «زنده باد [علی] خامنهای» هدایت میکرد و خود را «سرباز اسلام» معرفی میکرد.
مرکز اسلامی انگلیس پیشتر به ایفای نقش به عنوان تریبون حکومت ایران متهم شده بود.
این مرکز در سال ۲۰۲۰ پس از برگزاری دو مراسم در محل خود در مایدا ویل در تمجید از سرلشکر قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در دی همان سال در حمله پهپادی آمریکا کشته شد، از سوی کمیسیون خیریهها اخطار دریافت کرد.
در شکایتی که اکنون در دست بررسی است، آمده است: «الوداعی که به صراحت و با شدت از حامیان حکومت ایران است، احتمالا در رویدادهای DAT این دستورکارها را ترویج میکند؛ رویدادهایی که با اهداف اعلامشده خیریه مرتبط نیستند. این احتمال وجود دارد که برنامههای سخنرانی الوداعی به تبلیغات برای حکومت ایران تبدیل شود.»
آقای الوداعی در دفاع از موضع خود به تلگراف گفت: «در پروژههای آنها [DAT] شرکت میکنم و در مراسم حضور دارم اما سمت رسمی ندارم.
من حامی حکومت ایران هستم. نمیگویم افراطی هستم. تصمیم با خیریه است اما تا جایی که میدانم هیچ قانون بریتانیا را نقض نکردهایم. اگر حامی اسرائیل بودم این موضوع مسئلهساز نمیشد. اینجا استانداردهای دوگانه وجود دارد.»
شکایت جداگانهای که از سوی نهاد ناظر بررسی میشود، به چند سخنران ادعایی افراطی اشاره دارد که گفته میشود AIF به آنها تریبون داده است.
«حمایت آشکار از تروریسم»
در این شکایت ادعا شده است که این بنیاد «به سخنرانانی با سابقه اظهارات ضدیهودی، دیدگاههای افراطی یا حمایت آشکار از تروریسم تریبون داده است.»
در یک مورد، AIF در خرداد ۱۴۰۳ به طور مشترک میزبان نشست تخصصیای با حضور بتول سبیتی، مفسر سیاسی حامی ایران، بود که به نظر میرسد هم از روز قدس و هم از حملات ۷ اکتبر علیه اسرائیل تمجید کرده است.
خانم سبیتی، مهندس انرژی و نویسنده ثابت تهران تایمز و پرستیوی، شبکه انگلیسیزبان صداوسیمای ایران، در تظاهراتی در اسفند امسال روز قدس را «چالشی جهانی علیه موجودیت اشغالگر اسرائیل» توصیف کرد و افزود: «موضوع، بازگرداندن بزرگترین شرمی است که در سال ۱۹۴۸ رخ داد؛ زمانی که ابرقدرتهای جهان برای ریشهکن کردن مردم فلسطین توطئه کردند.»
او همچنین درباره آنچه «انتقام بیسابقه» عملیات «طوفان الاقصی» نامید، سخن گفته است؛ نامی که حماس برای حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به کار برد.
در پستی در شبکههای اجتماعی که دو روز پس از حمله به اسرائیل منتشر شد و بیش از ۱۲۰۰ یهودی عمدتا غیرنظامی کشته شدند، او نوشت: «امروز مقاومت با سرافرازی ایستاده است زیرا دولت نادرست را تحقیر کرده ... و اکنون در آستانه آزادسازی فلسطین تاریخی است.»
در تیر ۱۴۰۴، خانم سبیتی ظاهرا تصویری ضدیهودی را در شبکههای اجتماعی بازنشر کرد که کودکی را نشان میداد که با نیزه سهشاخهای به شکل ستاره داوود در سینهاش ضربه زده میشود.
«آگاهانه به افراد مرتبط با یهودستیزی تریبون دادهاند»
در شکایت مربوط به AIF آمده است: «متولیان این خیریه به مجموعهای از سخنرانان ضدیهودی تریبون دادهاند. خیریه آگاهانه به افرادی مرتبط با یهودستیزی و در مورد سبیتی به فردی با دیدگاههای افراطی تریبون داده است.
خیریهها باید بررسیهای معقول و لازم را درباره سخنرانان، شرکا و ذینفعان انجام دهند. به نظر میرسد خیریه در این زمینه کوتاهی کرده ... و حوادث گذشته را نادیده گرفته و اجازه داده افرادی با گرایشهای شناختهشده ضدیهودی یا افراطی در برنامههای سخنرانی حضور یابند.»
از خانم سبیتی برای اظهارنظر دعوت شد.
کمیسیون خیریهها در سال ۲۰۲۴ پس از مجموعهای از شکایتهای پیشین، پرونده انطباق نظارتی درباره DAT و AIF گشود. این پرونده ماه گذشته گسترش یافت تا شامل تازهترین ادعاها نیز شود.
این کمیسیون به آخرین شاکی اعلام کرد: «نگرانیهایی که مطرح کردهاید ثبت و در ارزیابی ما لحاظ شده است» و افزود که در حال بررسی «مدیریت ریسک از سوی متولیان، از جمله مسائل مربوط به اعتبار، بررسیهای لازم و انطباق با دستورالعملهای کمیسیون درباره سخنرانان و رویدادها» است.
این نهاد افزود: «در صورتی که شواهد نشاندهنده نگرانیهای نظارتی باشد، کمیسیون اقدام مناسب و متناسب را انجام خواهد داد.»
این اقدامات میتواند شامل تعلیق متولیان و الزام خیریهها به اجرای تدابیر «اصلاحی» باشد.
به عنوان بخشی از تحقیقات، گفته میشود کمیسیون خیریهها در حال بررسی نقش دکتر سعید شهابی، از متولیان برجسته هر دو خیریه DAT و AIF، است.
در شکایتها ادعا شده است که دکتر شهابی، عضو جنبش مخالفان بحرینی که از سال ۱۹۷۳ در بریتانیا زندگی میکند، و دیگر متولیان، زمینه سخنرانی و حضور فعالان ادعایی حامی ایران را در رویدادها فراهم کردهاند.
«مخرب اعتماد»
سخنگوی کمیسیون خیریهها گفت: «ما هرگونه ارتباط ادعایی میان یک خیریه و افراطگرایی یا تروریسم را بسیار جدی میگیریم. چنین ارتباطهایی نفرتانگیز است و به اعتمادی که بخش خیریه بر آن استوار است آسیب میزند.»
DAT ادعاها مبنی بر این که خیریه یا متولیان آن در جهت منافع حکومت ایران فعالیت میکنند یا به افراطگرایان تریبون میدهند را رد کرد.
سخنگوی این تراست گفت: «ما عمیقا نگرانیم که سازمان ما، به عنوان بخشی از جامعه اقلیت مسلمان شیعه در بریتانیا، ظاهرا هدف یک کارزار هماهنگ و افترا آمیز قرار گرفته است. این امر خطر دامن زدن به تعصب علیه یک اقلیت مذهبی را در پی دارد و در عین حال صداهایی را تقویت میکند که خود آشکارا دیدگاههای اسلامهراسانه بیان کردهاند.
مایلیم تاکید کنیم که دارالحکمه تراست سیاست درهای باز دارد و از اعضای عموم برای حضور در فعالیتهایش استقبال میکند، مشروط بر آن که قانونمدار باشند. این تراست مسئول دیدگاههای شخصی شرکتکنندگان نیست، به ویژه زمانی که این دیدگاهها به طور مستقل و خارج از چارچوب فعالیتهای خیریه بیان شود.
خیریه ما متعهد به ترویج فراگیری، گفتوگو و انسجام اجتماعی میان افراد با ادیان و پیشینههای مختلف است. از این رو، ماهیت این ادعاها برای ما نگرانکننده است، بهویژه زمانی که خطر دامن زدن به تفرقه یا سوءتفاهم را در پی دارد.»
این تراست پیشتر گفته بود که آقای الوداعی هرگز نقش رهبری نداشته و تنها به صورت محدود و آزاد به عنوان مداح در مسجد آن فعالیت کرده است.
AIF نیز ادعاها مبنی بر تریبون دادن به افراطگرایان را رد کرد.
سخنگوی این بنیاد گفت: «AIF یک خیریه ثبتشده در بریتانیا و قانونمدار است که به طور کامل در چارچوب قانون بریتانیا و دستورالعملهای کمیسیون خیریهها فعالیت میکند. ما بستری باز برای گفتوگوی قانونی فراهم میکنیم. مشارکت در هر رویدادی به معنای تایید دیدگاههای شخصی نیست و ما به هیچ وجه خشونت، افراطگرایی یا نفرت را ترویج نمیکنیم.
AIF همچنان به طور کامل با کمیسیون خیریهها همکاری میکند و از نظارت مناسب نظارتی استقبال میکند. آنچه نمیپذیریم، سوءاستفاده از این روند از طریق شکایتهای بیاساس با هدف آزار است. هرگونه دیدگاهی که دکتر شهابی در مقام شخصی بیان کند، نمایانگر دیدگاههای AIF نیست و هر فعالیتی که او در ظرفیت شخصی انجام دهد کاملا مربوط به خود او است.»
این بنیاد در دفاع از تصمیم خود برای حضور خانم سبیتی در نشست خرداد ۱۴۰۳ گفت: «محتوای اظهارات خانم سبیتی بر تاریخ استعمار غرب، نظام سرمایهداری جهانی و اسلامهراسی به عنوان ابزاری سیاسی متمرکز بود. این موضوع هیچ ارتباطی با ادعاهای خاصی که اکنون علیه او مطرح میشود و مربوط به اظهاراتی است که در زمانها و بسترهای جداگانه و در پلتفرمهای دیگر بیان شده، ندارد.»
این خیریه اعلام کرد که هیچ ارتباطی با روز قدس ندارد و آن را «رویدادی قانونی در بریتانیا» توصیف کرد و افزود: «AIF را نمیتوان بابت حضور خانم سبیتی در تجمعات عمومی که تا دو سال پس از حضور او در نشستی که AIF به طور مشترک میزبانی کرد و درباره موضوعی کاملا نامرتبط بود، مسئول دانست.»
این خیریه افزود: «AIF قاطعانه این ادعاها را رد میکند. ما هر رویکرد مبتنی بر گناه به واسطه ارتباط را رد میکنیم.»