به گزارش آیندگان؛ با گسترش اعتراضات سراسری در ایران و افزایش سریع شمار کشتهها، ارتش جمهوری اسلامی رسماً اعلام کرده است که برای سرکوب معترضان وارد عمل خواهد شد؛ اقدامی که نشاندهنده تشدید جدی برخورد حکومت با بحرانی است که از مطالبات اقتصادی آغاز شد و اکنون به مطالبه پایان نظام جمهوری اسلامی رسیده است.
والاستریت ژورنال در گزارشی به نقل از گروههای حقوق بشری نوشت که دستکم ۶۵ نفر کشته و بیش از ۲٬۳۰۰ نفر بازداشت شدهاند و دامنه اعتراضات به حدود ۱۸۰ شهر رسیده است. همزمان، گزارشهای متعددی از استفاده نیروهای امنیتی از گلوله جنگی، شاتگان و شلیک از فاصله نزدیک منتشر شده که تلفات سنگینی بر جا گذاشته است. استانهای مختلف از تهران و البرز تا ایلام و شهرهای نفتخیز جنوب، صحنه اعتراضات و سرکوب خونین بودهاند.
در سطح بینالمللی، اظهارات تند دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به ابعاد بحران افزوده است. ترامپ با تهدید به مداخله برای جلوگیری از «سرکوب خونین»، از آمادگی آمریکا برای کمک به معترضان سخن گفته و مقامهای دولت او در گفتگو با وال استریت ژورنال تأیید کردهاند که سناریوهای حمله نظامی به ایران، هرچند در حد برنامهریزیهای معمول، مورد بحث قرار گرفته است.
در داخل کشور، حکومت همزمان با تهدید به دخالت ارتش، اینترنت و ارتباطات تلفنی را بهطور گسترده قطع کرده و حتی از شهروندان خواسته است معترضان را گزارش دهند. هشدار مقامهای قضایی جمهوری اسلامی درباره اتهام «محاربه» و مجازات اعدام، نشان میدهد که حکومت اعتراضات را نه یک بحران اجتماعی، بلکه تهدیدی وجودی علیه خود میداند.
مجموع این تحولات، ایران را در آستانه یکی از بحرانیترین مقاطع سیاسی و امنیتی سالهای اخیر قرار داده است؛ نقطهای که هزینه عقبنشینی و سرکوب، هر دو، برای حاکمیت بهشدت سنگین شده است.
در ادامه گزارش بنوا فوکن و الکساندر وارد که با تیتر اصلی «Iran Death Toll Rises as Crackdown Toughens» روز ۱۰ ژانویه ۲۰۲۶ در والاستریت ژورنال منتشر شده است را بخوانید؛
ارتش ایران روز شنبه اعلام کرد که برای سرکوب معترضان وارد عمل خواهد شد؛ اقدامی که یکی از مجموعه هشدارهای تشدیدشده نهادهای امنیتی کشور است، در حالی که اعتراضات علیه حکومت ادامه دارد و شمار کشتهشدگان رو به افزایش است.
ارتش اعلام کرد که «قاطعانه از منافع ملی، زیرساختهای راهبردی و اموال عمومی حفاظت خواهد کرد» و اسرائیل و آنچه «گروههای تروریستی» خواند را مسئول ناآرامیها دانست و وعده داد «توطئههای دشمن» را خنثی کند.
این تهدید ارتش به دخالت، نشانه تشدید رویکرد مقامهاست؛ مقامهایی که در آغاز، لحن ملایمتری در قبال معترضان داشتند. اعتراضات اولیه عمدتاً حول بحران اقتصادی کشور شکل گرفته بود، اما اکنون به مطالبه پایان دادن به نظام دینی ایران رسیده است.
تا پیش از این، تنها پلیس و نیروهای شبهنظامی در سرکوب اعتراضات نقش داشتند. حکومت اکنون با محاسبهای دشوار روبهروست: از یکسو توان اندکی برای حل بحران اقتصادی ناشی از تحریمهای فلجکننده دارد و از سوی دیگر، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، چندین بار در طول هفته هشدار داده که برای جلوگیری از یک سرکوب خونین، مداخله خواهد کرد.
ترامپ روز شنبه در شبکههای اجتماعی نوشت: «ایران شاید مثل هیچوقت دیگری به آزادی نگاه میکند. آمریکا آماده کمک است!!!»
به گفته مقامهای آمریکایی، مقامهای دولت ترامپ گفتوگوهای مقدماتی درباره چگونگی اجرای حمله به ایران در صورت لزوم برای عملیکردن تهدیدهای ترامپ انجام دادهاند، از جمله اینکه چه اهدافی ممکن است هدف قرار گیرد.
یکی از گزینههای مورد بحث، حمله هوایی گسترده به چندین هدف نظامی ایران است. مقام دیگری گفت درباره مسیر اقدام، اجماعی وجود ندارد و هیچ تجهیزات یا نیروی نظامی برای حمله جابهجا نشده است.
این مقامها تأکید کردند که این گفتوگوها بخشی از برنامهریزیهای معمول است و نشانهای از حمله قریبالوقوع به ایران وجود ندارد.
به گفته سازمان حقوق بشری هنگاو، اعتراضات اواخر شنبه بار دیگر در سراسر تهران، شهر شمالی رشت و شهرهای دیگر شعلهور شد. هنگاو اعلام کرد که سه معترض در منطقه رشت کشته شدهاند.
شمار کشتهها در ایران در شرایطی افزایش یافت که قطع اینترنت و اختلال در خدمات تلفنی، ارزیابی دقیق رویدادها را دشوار کرده است.
گروه حقوق بشری Human Rights Activists in Iran اعلام کرد تا اواخر جمعه دستکم ۶۵ نفر در اعتراضات کشته شدهاند؛ رقمی که روز دوشنبه ۲۹ نفر اعلام شده بود. این سازمان گفت بیش از ۲٬۳۰۰ نفر بازداشت شدهاند و اعتراضات به ۱۸۰ شهر گسترش یافته است. به گفته این گروه، بیشتر کشتهشدگان از میان معترضان بودهاند.
افزایش تلفات در حالی رخ داده که گزارشهایی از استفاده نیروهای امنیتی از قوه قهریه مرگبار منتشر شده است. در کرج، شهر صنعتی بزرگی در غرب تهران، بنا بر ویدئوهای تأییدشده، معترضان شامگاه پنجشنبه در حال فرار از صدای تیراندازی دیده شدند.
اتحادیه اصلی کارگران نفت در بندر کنگان در جنوب ایران اعلام کرد تعداد زیادی از معترضان، از جمله اعضای این اتحادیه، پس از تیراندازی نیروهای امنیتی در روز چهارشنبه، با وضعیت بحرانی به بیمارستان محلی منتقل شدهاند.
ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که در این شهر نفتی، نیروهای امنیتی به سوی معترضان شلیک میکنند. این تصاویر نیز تأیید شده است.
آدام روسل، پژوهشگر شبکه «میلیتنت وایر»، گفت سلاحهای بهکاررفته شامل پرتابکننده گاز اشکآور شانهای و شاتگانی بوده که میتواند با ساچمه پرندگان یا مهمات سنگینتر پر شود.
به گفته گروههای حقوق بشری از جمله هنگاو، نیروهای امنیتی در اوایل هفته نیز به اعتراضات در استان جنوبی و کردنشین ایلام واکنش خشونتآمیز نشان دادند. هنگاو اعلام کرد نیروها از فاصله نزدیک شلیک کرده و چندین نفر را زخمی کردهاند که به بیمارستان منتقل شدند.
یک جراح در مرکز استان به والاستریت ژورنال گفت او مردی ۵۰ ساله را که شامگاه یکشنبه در جریان اعتراضات از فاصله نزدیک هدف گلوله قرار گرفته بود، جراحی کرده است. به گفته او، دو گلوله سازگار با کلاشینکف از پشت بیمار خارج شده و این فرد همچنین با ۴۰ ساچمه نیز اصابت کرده بود.
این جراح افزود بیمارستان چندین مرد زخمی ۲۰ تا ۳۸ ساله را، عمدتاً از شهر نزدیک ملکشاهی، درمان کرده است. «فعالان حقوق بشر در ایران» اعلام کردند دستکم ۱۲ نفر در این شهر با گلوله جنگی زخمی و سه نفر دیگر کشته شدهاند.
تهدید ارتش برای دخالت، پس از هشدارهای دیگر نهادهای امنیتی و همزمان با تداوم اعتراضات گسترده روز جمعه در تهران و سراسر کشور مطرح شد. ناآرامیها اواخر هفته خشونتبارتر شد و ویدئوهای تأییدشده خودروهای سوخته و یک مسجد را نشان میدهد، در حالی که معترضان با سوختن یک ساختمان دولتی شادی میکنند.
تصاویر تأییدشده نشان میدهد جمعیتی در شمالشرق تهران اواخر جمعه شعار سرنگونی حکومت سر میدادند، در حالی که آتشی در دوردست شعلهور بود.
شاخه اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز جمعه هشدار داد حفظ نظام دینی کشور «خط قرمز» است و حق واکنش را برای خود محفوظ دانست.
دادستان عمومی تهران، علی صالحی، در مصاحبهای با صداوسیمای دولتی گفت کسانی که به تخریب اموال عمومی یا درگیری مسلحانه با نیروهای امنیتی متهم شوند، با اتهام «محاربه» روبهرو خواهند شد؛ جرمی که طبق قانون ایران میتواند مجازات اعدام داشته باشد.
وزارت اطلاعات ایران همچنین پیامکهایی برای شهروندان ارسال کرده و از آنها خواسته است اعتراضات را گزارش دهند و از والدین خواسته فرزندانشان را از پیوستن به اعتراضات بازدارند. در یکی از پیامها از مردم خواسته شده تصاویر «ترددهای مشکوک، تخریب یا آتشزدن اموال عمومی و راهها» را ارسال کنند.
پیامک دیگری از مردم خواسته بود «فرزندان خود را از پیامدهای همکاری با مزدوران تروریستی، که مصداق خیانت به کشور است، آگاه کنید».
خبرگزاری تسنیم ارسال این پیامها را تأیید کرد.
اینترنت از پنجشنبه تا حد زیادی قطع شده و خدمات تلفنی عادی نیز مختل شده است؛ بهگونهای که پیامرسانها و حتی تلفنهای ثابت قادر به برقراری تماس نیستند.
دولت ایران پیشتر در جریان جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در ژوئن و همچنین اعتراضات سال ۲۰۲۲ بر سر حجاب اجباری، خدمات آنلاین را محدود کرده بود؛ اما به گفته شهروندان، این نخستین بار است که حتی خطوط تلفن ثابت از خارج از کشور نیز در دسترس نیست.