به گزارش آیندگان؛ فرناز فصیحی در نیویورکتایمز نوشته که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، همزمان با اوجگیری اعتراضات سراسری و افزایش تهدیدهای نظامی آمریکا و اسرائیل، به اطرافیان ارشد خود دستور داده است که در صورت کشتهشدن او در حملات احتمالی، بر اساس "طرح جانشینی چندلایه" و زنجیرههای اضطراری فرماندهی عمل کنند.
این روزنامه مینویسد خامنهای در همین چارچوب، علی لاریجانی، سردار پیشین سپاه پاسداران و سیاستمدار باسابقه را به نقشی محوری در اداره کشور گمارده و اختیارات گسترده امنیتی، سیاسی و دیپلماتیک به او سپرده است. بر اساس این گزارش، لاریجانی اکنون از سرکوب اعتراضات تا مدیریت مذاکرات هستهای و هماهنگی با متحدان خارجی و برنامهریزی جنگی نقش محوری دارد.
لاریجانی در نقش «مدیر بحران»؛ از سرکوب اعتراضها تا دیپلماسی هستهای
نیویورکتایمز با استناد به گفتوگو با مقامهای ارشد حکومت ایران، اعضای سپاه پاسداران و دیپلماتهای پیشین میگوید در اوج اعتراضات سراسری و همزمان با تشدید تهدیدهای واشنگتن، علی لاریجانی به صورت غیررسمی در رأس اداره امور اجرایی و امنیتی قرار گرفته است.
بهنوشته این روزنامه، لاریجانی پس از این انتصاب پشتپرده، مدیریت سرکوب گسترده معترضان، هدایت گفتوگوهای حساس هستهای با آمریکا و هماهنگی با متحدان خارجی مانند روسیه، قطر و عمان را بر عهده گرفته است. او همچنین نقش محوری در تدوین سناریوهای جنگی و آمادهسازی کشور برای رویارویی احتمالی با حمله نظامی آمریکا ایفا میکند.
در این گزارش تأکید شده که لاریجانی از نظر مذهبی در جایگاه یک روحانی بلندپایه قرار ندارد و به همین دلیل بعید است بهعنوان جانشین رهبر جمهوری اسلامی مطرح باشد، اما در عین حال بهعنوان یکی از مورداعتمادترین «مدیران بحران» خامنهای توصیف شده که در شرایط اضطراری، حلقه اصلی تصمیمسازی در ساختار قدرت را تشکیل میدهد.
طرح جانشینی چندلایه و زنجیره فرماندهی در صورت ترور رهبر
بر اساس این گزارش، خامنهای در هفتههای اخیر به اطرافیان نزدیک خود دستور داده است برای سناریوی ترور یا حملات هدفمند آمریکا و اسرائیل علیه رأس هرم قدرت، چند لایه جانشینی برای پستهای کلیدی نظامی و سیاسی تعریف کنند. در این طرح، برای هر جایگاه مهم چند فرد مشخص شدهاند که در صورت کشتهشدن یا قطع ارتباطات، بهسرعت بتوانند تصمیمگیری را ادامه دهند.
بخشی از این دستورالعملها محرمانه است و شامل واگذاری اختیارات تصمیمگیری به یک حلقه بسیار محدود از مشاوران و فرماندهان میشود تا اگر ساختار رسمی ارتباطی آسیب دید یا شخص خامنهای هدف قرار گرفت، فرماندهی نیروهای مسلح، دستگاه امنیتی و دیپلماسی کشور بدون وقفه ادامه یابد.
بهگزارش این روزنامه، این «معماری جانشینی در شرایط جنگی» نشان میدهد حکومت، احتمال ترور رهبر یا حملات غافلگیرکننده علیه رأس هرم قدرت را جدی گرفته و تلاش میکند از فروپاشی فرماندهی در ساعات نخست هر درگیری احتمالی جلوگیری کند.
آمادهباش نظامی و پیامهای تهدیدآمیز به آمریکا و اسرائیل
نیویورکتایمز در بخش دیگری از گزارش خود مینویسد همزمان با این طراحیهای پشتپرده، جمهوری اسلامی وضعیت آمادهباش نیروهای مسلح را افزایش داده است. بهنقل از منابع امنیتی، حکومت ایران سامانههای موشکی خود را در نزدیکی مرز عراق و در امتداد سواحل خلیج فارس مستقر کرده و رزمایشهای متعدد برای سناریوهای مختلف درگیری با آمریکا و اسرائیل برگزار کرده است.
بهگفته منابع مورد استناد این روزنامه، پایگاههای موشکی و یگانهای ویژه در وضعیت آمادگی بالا قرار گرفتهاند و بخشی از برنامهریزی جنگی که لاریجانی در آن نقش دارد، شامل هماهنگی با گروههای نیابتی در منطقه و سنجش واکنش احتمالی کشورهای همسایه است.
در سطح علنی، خامنهای همچنان لحن چالشی و تهدیدآمیز خود را حفظ کرده و هشدار داده است هرگونه حمله به ایران با پاسخی قوی و گسترده روبهرو خواهد شد.
نیویورکتایمز این شکاف میان لحن عمومی و تدارکات پشتپرده را نشانهای از آن میداند که حکومت ایران در عین نمایش اقتدار، به طور جدی احتمال حمله نظامی را در محاسبات خود وارد کرده و برای بدترین سناریو، از جمله ترور رهبر جمهوری اسلامی، برنامهریزی کرده است.